Όσο βλέπω την κορυφή να πλησιάζει στα μάτια μου, άλλο τόσο ο διασκελισμός γίνεται πιο σίγουρος και αποφασιστικός. Μια στάση μόλις
λίγα μέτρα από την κορυφή, ο ενθουσιασμός είναι μεγάλος κανείς δεν θέλει να ξεκουραστεί. Όλοι δρασκελίζουν τα τελευταία βήματα. Επιτέλους, είμαστε στην κορυφή, στα 5.644,5 μ.
Ο ήλιος μόλις έχει ανατείλει πάνω από το Έβερεστ, λούζοντας τις κορυφές που ορθώνονταν μπροστά μας κοφτερές, σαν να “ λόγχιζαν” τον ουρανό. Νιώθουμε ότι εάν απλώσουμε το χέρι θα τις αγγίξουμε. Μεγαλείο....
Το φετινό Πάσχα βρήκε τον δημοσιογράφο του ΑΠΕ-ΜΠΕ Σπύρο Κουταβά να σκαρφαλώνει μαζί με άλλα μέλη ορειβατικής αποστολής, σε μία από τις πιο ψηλές κορυφές των Ιμαλαΐων, σε υψόμετρο 5.644,5 μέτρων.
Δεν μπορούσα να φανταστώ την συγκίνηση όταν με το πρώτο πρωινό φως να αντικρύζεις για πρώτη φορά τους γίγαντες των Ιμαλαϊων, Εβερεστ, Lhotse, Nuptse, Pumori, Aμα Ντάμπλαμ και το παγωμένο αεράκι που κατεβαίνει από τον αρχαίο παγετώνα Khumbu να σου μουδιάζει το πρόσωπο.
Τα Ιμαλάϊα, ο Διαστημικός Σταθμός, οι ετήσιοι επισκέπτες του Everest Base Camp
Τα Ιμαλάϊα με την υψηλότερη κορυφή του κόσμου που είναι ορατή ακόμη κι από τα παράθυρα του Διεθνούς διαστημικού σταθμού, συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον χιλιάδων επισκεπτών και αναρριχητών. Σύμφωνα με στοιχεία της κυβέρνησης του Νεπάλ, 45.000 έως 60.000 άτομα κατ’ έτος πραγματοποιούν πεζοπορία μόνο προς την κατασκήνωση του Everest Base Camp (ΕBC), ενώ το Εθνικό Πάρκο Sagarmatha, στο οποίο ανήκει η παραπάνω περιοχή, δέχεται περίπου 100.000 επισκέπτες ετησίως. Στις περιόδους αιχμής, δηλαδή (Μάρτιος- Μάιος & Οκτώβριος Νοέμβριος) περίπου 400-500 πεζοπόροι ημερησίως προσπαθούν να φτάσουν στην κατασκήνωση σε υψόμετρο 5.364μ με ποσοστό επιτυχίας 80% ενώ την ίδια περίοδο 650-800 άτομα επιχειρούν να φτάσουν στην κορυφή του Έβερεστ.
Από σύντομη έρευνα στην Ελληνική αγορά (υπάρχουν 3-4 αξιόπιστες εταιρίες που έχουν εξειδίκευση σε πεζοπορίες και αναβάσεις μεγάλων υψομέτρων εντός κι εκτός Ελλάδας) κατέληξα ότι μου ταιριάζει το πρόγραμμα της Hellas Nature που εκτός της κατασκήνωσης του EBC προέβλεπε κι ανάβαση στην κορυφή Kala Patthar 5.644,5 μ.
Από ΗΑΕ και τον αχό του πολέμου στο Κατμαντού
Μετά από προετοιμασία 3 μηνών (πεζοπορίες, αναρριχήσεις σε υψόμετρα) πετάω για το Διεθνές Αεροδρόμιο Σάρτζα στα Εμιράτα (ΗΑΕ) και στην συνέχεια με άλλο αεροσκάφος για Κατμαντού. Το αεροσκάφος της Air Arabia με προορισμό την Σάρτζα ήταν μισοάδειο ένεκα πολέμου και βομβαρδισμών του Ιράν ακόμη και των αεροδρομίων των Εμιράτων. Το φάντασμα της κατάρριψης του αεροσκάφους των Ολλανδικών γραμμών πάνω από την Ουκρανία δεν μπορώ να πω ότι δεν περνούσε από το μυαλό μου και τις δύο φορές που χρειάστηκε να πετάξουμε πάνω από τον εναέριο χώρο των Εμιράτων. Όμως ο ενθουσιασμός που επικρατεί στην ορειβατική μας ομάδα που αποτελείται από 13 άτομα με αρχηγό τον έμπειρο Ανδρέα Ξυλιά, είναι μεγάλος και επισκιάζει κάθε αρνητική σκέψη. Μετά από ταξίδι 16 ωρών φτάνουμε το πρωί στην Κατμαντού. Θερμή υποδοχή από τους τοπικούς συνεργάτες της Hellas Nature με επικεφαλή τον Κoumar Sherpa, τον άνθρωπο που ήταν ο «φύλακας άγγελος» και ταυτόχρονα «ο από μηχανής θεός» όλης της αποστολής. Σύντομη βόλτα στην πόλη, ακολουθεί ευρεία ενημέρωση οπό τον Ανδρέα για το πρόγραμμα της ανάβασης, οδηγίες για την προληπτική αντιμετώπιση των θεμάτων που σχετίζονται με το υψόμετρο, συμβουλές για την διατροφή (οχι κρέας και γαλακτοκομικά), υπενθύμιση των κανόνων πεζοπορίας στο μονοπάτι και σαφείς εντολές ότι δίνουμε απόλυτη προτεραιότητα στην ανάβαση η την κατάβαση στους αχθοφόρους sherpa και στεκόμαστε όλοι ακίνητοι προς την πλευρά του βουνού όταν συναντιόμαστε με καραβάνια μουλαριών η γιάκ.
Αναχωρούμε μια ώρα πριν τα μεσάνυχτα από το ξενοδοχείο με δύο μικρά βαν με προορισμό το αεροδρόμιο Ramechhap που βρίσκεται σε απόσταση μόλις 140 χλμ. «Γιατί φεύγουμε τόσο νωρίς αφού η απόσταση δεν είναι μεγάλη» ρώτησα με αφέλεια τον αρχηγό. «Θα το καταλάβεις στην διαδρομή» μου απάντησε με αινιγματικό χαμόγελο. Οι κακοτράχαλοι χωματόδρομοι της ορεινής Πίνδου φαντάζουν ως δρόμοι γρήγορης κυκλοφορίας εάν είναι να συγκριθούν με το συγκεκριμένο οδικό άξονα. Ο Κoumar Sherpa μας εξηγεί ότι εξαιτίας του θηριώδη σεισμού μεγέθους 7,8 βαθμών που το 2015 σκότωσε 9000 ανθρώπους, καταστράφηκε από κατολισθήσεις κι ένα μεγάλο μέρος του συγκεκριμένου κρίσιμου οδικού δικτύου ενώ το τελειωτικό κτύπημα δόθηκε το 2024 με τις πλημμύρες και κατολισθήσεις, που προκλήθηκαν από καταρρακτώδεις βροχές. Τα οχήματα ακόμη και τα φορτηγά στην ουσία κινούνται εντός της κοίτης ενός ποταμού που κατάπιε τα πάντα στο πέρασμα του με τα χαλάσματα από τα παρασυρμένα σπίτια, τις γέφυρες και τις υποδομές να είναι σκόρπια σε όλο το μήκος της διαδρομής.
Το πρωί φτάνουμε στο αεροδρόμιο.Τρία μικρά ελικοφόρα αεροπλάνα 18 θέσεων πραγματοποιούν το δρομολόγιο για Λούκλα σε υψόμετρο 2.846 μ μεταφέροντας τους ορειβάτες που κατευθύνονται στο EBC και τις μεγάλες κορυφές. Επικρατεί συνωστισμός για το ποιος θα πετάξει αφού λόγω ομίχλης και κακών καιρικών συνθηκών που επικρατούν συνήθως στην Λούκλα οι πτήσεις μετά τις 10 το πρωί αναστέλλονται. Οι αποσκευές μας ζυγίζονται καθότι δεν πρέπει να ξεπερνούν τα 15 κιλά. Μετά από 20 λεπτά πτήσης μέσα στα σύννεφα προσγειωνόμαστε στο Αεροδρόμιο Tenzing-Hillary που θεωρείται όχι αδίκως ένα από τα πιο επικίνδυνα αεροδρόμια με διάδρομο μόλις 500 μέτρων και με κλίση 12%. Το όνομα του είναι προς τιμήν του Νεοζηλανδού ορειβάτη Έντμουντ Χίλαρι και του Σέρπα Tenzing Norgay, που έγιναν οι πρώτοι άνθρωποι που πάτησαν την κορυφή του Έβερεστ το 1953.
Στο Εθνικό πάρκο Sagarmatha
Φορτώνουμε τα απαραίτητα εφόδια στο ορειβατικό σακίδιο και τον υπόλοιπο εξοπλισμό αναλαμβάνουν να τον μεταφέρουν οι τοπικοί αχθοφόροι. Ένας αχθοφόρος μεταφέρει εξοπλισμό δύο ατόμων κι όχι πάνω από 30 kg. Πρόκειται για νεαρούς Sherpa που ζουν στα χωριά που βρίσκονται πάνω από τα 3000 μ και την ορειβατική περίοδο που είναι ανοικτό το βουνό ασχολούνται με αυτό. Κάποιοι από αυτούς θα ξεχωρίσουν και θα γίνουν οδηγοί βουνού, κι οι πιο επιδέξιοι θα γίνουν οι αλπινιστές που χάριν στις δικές τους προπαρασκευαστικές ενέργειες και την υποστήριξή τους όλες οι διεθνείς αποστολές θα μπορέσουν ανέβουν στις μεγάλες κορυφές. Μετά από πεζοπορία δύο ωρών περνάμε την πύλη του Εθνικού Πάρκου Sagarmatha που έχει ως σκοπό την προστασία του οικοσυστήματος του Έβερεστ, την απειλούμενη άγρια ζωή αλλά και τον πλούσιο πολιτισμό των Σέρπα. Οι οδηγοί μας αναλαμβάνουν τις διατυπώσεις και την πληρωμή του ποσού που αντιστοιχεί σε κάθε αναβάτη.
Ο καιρός παρότι είναι βροχερός δεν δημιουργεί προβλήματα στην ανάβαση και τις πρώτες δύο ημέρες πεζοπορούμε διασχίζοντας ένα από τα ωραιότερα φαράγγια των Ιμαλαϊων, με τα πεύκα, τα ρόμπολα και τα έλατα να κυριαρχούν στις πλαγιές των βουνών. 
Το μονοπάτι προς Νamche Bazaar, το μεγαλύτερο χωριό σε αυτή την πλευρά του βουνού που βρίσκεται σε υψόμετρο 3.438 μ είναι γεμάτο αναβάτες, αχθοφόρους sherpa που μεταφέρουν εξοπλισμό αλλά κι από δεκάδες καραβάνια μουλαριών και γιακ που μεταφέρουν εμπορεύματα. Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο αυτής της διαδρομής που ανέβασε την αδρεναλίνη της παρέας, είναι η διέλευση από τις κρεμαστές γέφυρες. Περάσαμε τουλάχιστόν πέντε, με την πιο εντυπωσιακή που φέρει το όνομα του Χίλαρι, να είναι μία από τις ψηλότερες κρεμαστές γέφυρες στο Νεπάλ, με ύψος 135 μ και μήκος 70 μέτρα.
Φθάνουμε στο Νamche Bazaar, τόπο συγκέντρωσης κάθε είδους ορειβατών, ένα χωριό κτισμένο αμφιθεατρικά στην πλαγιά του βουνού γεμάτο από μικρά καταλύματα (lodge’s) ενώ διαθέτει μικρό νοσοκομείο, υποδομές όπως μεγάλο ελικοδρόμιο, σχολεία όλων των βαθμίδων, τράπεζα κι ανταλλακτήρια συναλλάγματος, ακόμη και στρατόπεδο. Στην είσοδο του χωριού κυριαρχεί το Βουδιστικό στοιχείο ενώ σε περίοπτη θέση βρίσκεται η προτομή της Λάκπα Σέρπα, που είναι η πρώτη Νεπαλέζα ορειβάτης που έχει ανέβει στο Έβερεστ δέκα φορές.
Το πρόγραμμα προβλέπει διαμονή δύο ημερών για εγκλιματισμό στο υψόμετρο με κυκλικές πορείες σε διπλανά χωριά όπως το Khumjung, ένα μικρό κτηνοτροφικό χωριό στα 3.800 μ. Κι ενώ ξεκινήσαμε με ηλιοφάνεια στην επιστροφή προς το Namche συναντήσαμε σφοδρή χιονόπτωση, γεγονός που μας χαροποίησε αλλά ταυτόχρονα μας υπενθύμισε πόσο ευμετάβλητες μπορεί να είναι οι συνθήκες στα μεγάλα υψόμετρα. Το Νamche Bazaar φαίνεται ότι βρίσκεται σε ανάπτυξη. Μέτρησα 4 γιαπιά όπου Νεπαλέζοι τεχνίτες ετοίμαζαν τα θεμέλια για την κατασκευή νέων lotze’s. Πρώτη ύλη η πέτρα που υπάρχει άφθονη στα βουνά κα τα ποτάμια τους. Οι Sherpa εκτός των άλλων είναι και εξαιρετικοί πετράδες κι αυτό φαίνεται από τις κατασκευές των σπιτιών, των πανδοχείων αλλά και των μονοπατιών.
Ο επιβλητικός Βουδιστικός ναός στο Tengboche
5η ημέρα της ανάβασης μας, ξεκινήσαμε νωρίς το πρωί από το Νamche Bazaar με προορισμό το Tengboche στα 3870 m. Σήμερα γνώρισα και τον Σούμι, ένα 17χρονο χαμογελαστό νεαρό sherpa που μεταφέρει τον σάκο μου. Εντελώς αυθόρμητα τον αγκάλιασα κι έφυγα βιαστικά για να συναντήσω την υπόλοιπη ομάδα. Στα μέσα της διαδρομής προς το Tengboche το ανάγλυφο των βουνών αλλάζει, η βλάστηση γίνεται αραιότερη και θαμνώδης. Λίγο πριν το προορισμό μας κάνουν την εμφάνιση τους τα πρώτα σημάδια της κόπωσης λόγω του υψομέτρου.
Η πρώτη εικόνα που αντικρύζουμε φτάνοντας το απόγευμα στο χωριό είναι καθηλωτική. Από την δεξιά πλευρά ορθώνεται σαν τεράστια κάθετη στήλη το Αμα -Ντάμπλαμ (σημαίνει το περιδέραιο της μητέρας) και από την αριστερή πλευρά ένας από τους σπουδαιότερους Βουδιστικούς ναούς του Νεπάλ. Ο Κoumar Sherpa μας ανέφερε ότι «μια φορά το χρόνο έρχονται ιερείς και μοναχοί από το γειτονικό Θιβέτ για να λάβουν μέρος σε θρησκευτικές τελετουργίες».
Η έκπληξη της ημέρας ήταν η ανακοίνωση του Ανδρέα ότι έχουμε το ελεύθερο από τους μοναχούς να παρακολουθήσουμε λειτουργία που μόλις ξεκίνησε. Μια μεγάλη ομάδα νεαρών μοναχών όχι πάνω από 30 ετών παραταγμένοι αντικρυστά δεξιά και αριστερά του ναού, με χαμηλό μελωδικό τόνο διαβάζουν κείμενα και ανά διαστήματα μια άλλη ομάδα διακόπτει την αφήγηση παίζοντας πνευστά και κρουστά όργανα. Το ιερό τελετουργικό κι η εναλλαγή λόγου και μουσικής επαναλαμβάνεται με περιοδικό τρόπο και σε συνδυασμό με κάποιες παύσεις απόλυτης σιωπής, έχεις την αίσθηση μιας πρωτόγνωρης βιωματικής εμπειρίας.
6η η μέρα της ανάβασης κι η ομάδα βρίσκεται καθοδόν προς το Dingboche 4.360 m. O ήλιος μόλις έχει ανατείλει η ατμόσφαιρα είναι καθαρή κι απέναντι από το μονοπάτι ορθώνoνται όλο και πιο επιβλητικά οι διπλές κορυφές του Αμα Ντάμπλαμ.
Σύμφωνα με την παράδοση των Sherpa οι μακριές γραμμές που ενώνουν τις δύο κορυφές είναι τα προστατευτικά χέρια της μητέρας (άμα) και ο παγετώνας ανάμεσά τους συμβολίζει το νταμπλάμ, που είναι το παραδοσιακό διπλό περιδέραιο με τις εικόνες των θεών που φορούν οι γυναίκες στα μεγάλα υψόμετρα. Ρίχνοντας ματιές στο βουνό έρχεται αυθόρμητα στο μυαλό μου η μινιμαλιστική ατμόσφαιρα της χθεσινής ιεροτελεστίας στο Βουδιστικό ναό με τις κυματώδης εξάρσεις λόγου και μουσικής. Νοιώθεις ότι το ιερό τελετουργικό είναι η συνέχεια της επιβλητικής γραμμής των οριζόντων που οι άνθρωποι των μεγάλων ορέων, ούτε εναντιώθηκαν, ούτε έδειξαν αμετροέπεια, αλλά ενώθηκαν μαζί της και κατάφεραν να την μετουσιώσουν σε ενα σπάνιο πολιτισμό και μια αλλόκοτη για τα μάτια μας καθημερινή ζωή. Στο μονοπάτι λιγοστεύει η παρουσία των μουλαριών και γίνεται πιο έντονη η παρουσία των μεγαλόσωμων γιακ (μεγαλόσωμα βοοειδή με μακρύ τρίχωμα που ζουν πάνω από τα 4000μ) που μεταφέρουν βαρύ συμπαγή εξοπλισμό, είτε για τα επόμενα χωριά είτε για τις αποστολές που προετοιμάζονται στο EBC.
Τα ογκώδη μεγάλα αντικείμενα όπως σίδερα για τις κατασκευές των σπιτιών, κοιλοδοκοί, πόρτες, ξύλινα δοκάρια είναι αδύνατο να μεταφερθούν με ζώα, λόγω της στενότητας των μονοπατιών και τα μεταφέρουν οι Sherpa. Ένας αχθοφόρος μπορεί να πεζοπορεί για 6 η 7 ημέρες με φορτία που αγγίζουν ακόμη και τα 80 κιλά σε ευμετάβλητες καιρικές συνθήκες προκειμένου να μεταφέρει αντικείμενα έως το ψηλότερο σημείο που είναι η κατασκήνωση του Έβερεστ.
Ανάσταση στα 4360 μ
Από αυτό το σημείο της διαδρομής αλλάζει ο οπτικός ορίζοντας. Προκαλεί δέος να νοιώθεις να ορθώνονται συνεχώς μπροστά σου σαν τεράστιοι στύλοι οι γίγαντες των Ιμαλαϊων. Λίγο πριν φτάσουμε στο χωριό νοιώσαμε την ανάσα μας να γίνεται πιο γρήγορη και την κούραση πιο έντονη στο σώμα. Το Dingboche λόγω της θέσης του και των βουνοπλαγιών που το περιστοιχίζουν χρησιμοποιείται ευρέως από τις ορειβατικές ομάδες ως σημείο εγκλιματισμού πριν την κατασκήνωση του Έβερεστ. Ο αρχηγός στο δείπνο μας θύμισε ότι είναι Μ. Σάββατο κι έφερε μικρές λαμπάδες τις οποίες ανάψαμε στο προαύλιο του πανδοχείου για να ανταλλάξουμε ευχές.
Η γριά sherpa όταν της εξήγησαν για την θρησκευτική γιορτή των Ελλήνων έσυρε προς την αποθήκη κουβαλώντας καύσιμη ύλη και «μπουμπούνισε’ την σόμπα με αποξηραμένη κοπριά από γιακ ενώ ο γιος της μας πρόσφερε ζεστό τσάι με τζίντζερ, το κλασικό ρόφημα των sherpa. Η βράδια κύλισε γλυκά με συζήτηση γύρω από την σόμπα.
Νωρίς το πρωί ξυπνήσαμε από τον ήχο ενός ελικοπτέρου που προσγειώθηκε στην διπλανή αυλή. Μας ενημέρωσαν αργότερα ότι παρέλαβε μια πεζοπόρο που ήταν σε κατάσταση ανάγκης. Τα εναέρια μέσα χρησιμοποιούνται ευρέως στην περιοχή τόσο για την μεταφορά ανθρώπων από και προς την κατασκήνωση όσο και στην μεταφορά όσων χρειάζονται πρώτες βοήθειες, αρκεί βέβαια να καταβάλεις το ανάλογο τίμημα.
Πρωϊνή βόλτα στο χωριό. Στις φτωχικές αυλές βλέπεις ανθρώπους με τις πετσέτες στο λαιμό να πλένουν το πρόσωπο και τα δόντια τους, άλλοι να σελώνουν τα άλογά τους κι άλλοι να ετοιμάζουν το φορτίο που πρέπει να μεταφέρουν στο επόμενο χωριό. Σε όλα τα μέρη που σταθμεύουμε δεν υπάρχει δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος και τα lotzes (πανδοχεία μικρά) έχουν στις σκεπές τους φωτοβολταϊκά πάνελ η γεννήτριες που χρησιμοποιούνται εκτάκτως όταν χάνεται η ηλιοφάνεια λόγω των χαμηλών νεφώσεων.
Στις περισσότερες αυλές των σπιτιών αλλά και των lotze’s είναι τοποθετημένα μεγάλα κάτοπτρα στραμμένα τον ήλιο όπου στο κέντρο τους έχει προσαρμοστεί ένας μεταλλικός σκελετός στον οποίο τοποθετείται μια μεγάλη μεταλλική τσαγερι με νερό. Οι ακτίνες του ηλίου αντανακλώνται από το κάτοπτρο θερμαίνοντας την βάση του μεγάλου δοχείου και έτσι κατά την διάρκεια της ημέρας οι άνθρωποι έχουν συνεχώς βραστό νερό για το μαγείρεμα, το τσάι, το πλύσιμο της οικοσκευής, χωρίς να χρησιμοποιούν φιάλες υγραερίου που έχουν υψηλό κόστος αφού μεταφέρονται με τα γιακ και χρειάζονται μέρες να φτάσουν στο χωριό.
Το θερμόμετρο είναι λίγο κάτω από το μηδέν, το χώμα εντελώς παγωμένο, οι ανάσες των ανθρώπων αχνίζουν σε κάθε τους βήμα. Σε κάθε αυλή υπάρχει μια κτιστή κατασκευή σαν θυμιατό και τα πρωϊνά πριν ξεκινήσουν για τις κορυφές η τις αγροτικές εργασίες αργοκαίνε ξερόκλαδα της αυλής, σε ένδειξη τιμής και σεβασμού στην θεότητα που τους προστατεύει.
Μετά από δύο ημέρες εγκλιματισμού με κυκλικές πορείες στα 4.500 μ ήρθε η ώρα να ανέβουμε στο Lobuche 4940 m. Ξύπνησα πριν τις 6 πμ μόλις είχε βγει ο ήλιος. Με το χέρι μου προσπάθησα να καθαρίσω το θαμπωμένο από την υγρασία παράθυρο. Το βλέμμα μου πέφτει στο απέναντι χαμόσπιτο με δύο μικρά δωμάτια και δυο άλογα δεμένα στην αυλή.
Στην εξωτερική βρύση μια νεαρή Sherpa χτενίζει με χάρη τα μακριά μαύρα μαλλιά της. Στα γρήγορα βγήκα έξω με την φωτογραφική μηχανή. Στο μεταξύ έχει φορέσει το παραδοσιακό της καπέλο της και σελώνει το ένα από τα δύο άλογα. Την ρωτώ εάν μπορώ να την φωτογραφήσω μου απαντά μένα πλούσιο χαμόγελο κι ένα κούνημα του κεφαλιού. Κοιτώντας μέσα από το κλείστρο της κάμερας μου θύμισε την φυσιογνωμία νεαρών κοριτσιών που τιθασεύουν τα άγρια άλογα της Ρωσικής και Μογγολικής στέπας. Λίγο μετά μας προσπερνά καλπάζοντας μέσα από τα καλντερίμια το χωριού.
Είμαστε στην 8η ημέρα κι όσο ανεβαίνουμε υψόμετρο, λόγω της έντονης καταπόνησης, παρατηρώ ότι έχουμε χάσει την ζωηράδα των πρώτων ημερών, οι μεταξύ μας συνομιλίες έχουν περιοριστεί στις απολύτως απαραίτητες και βαδίζοντας ο ένας πίσω από τον άλλον στο μονοπάτι το μόνο που ακούς είναι οι ανάσες, που κάποιες φορές γίνονται βαθιές και γρήγορες. Η ορειβατική μας ομάδα σε στιγμή ανάπαυλας
Το βράδυ φτάνοντας στο Lobuche για πρώτη φορά ένοιωσα ένα περίεργο και επίμονο πονοκέφαλο, ενημέρωσα τον αρχηγό. Αυτό το σύμπτωμα θα με συνοδεύει τις επόμενες δύο ημέρες, στην κατασκήνωση του EBC αλλά και στην ανάβαση στην κορυφή Kala Patthar. Κάθε βράδυ ο αρχηγός με οξύμετρο ελέγχει το οξυγόνο παρακολουθώντας την αντίδραση του οργανισμού μας στο υψόμετρο. Έχουμε εισέλθει στην πιο κρίσιμη στιγμή της ανάβασης καθ’ότι οι επόμενες δύο ημέρες προβλέπονται πιο δύσκολες με ισχυρή καταπόνηση λόγω του υψομέτρου. Πρωινό της 9ης ημέρας και με το πρώτο φως της ημέρας αναχωρούμε από το Lobuche για Gorak-Shep, το ψηλότερο χωριό του κόσμου σε υψόμετρο 5170 m. Η πεζοπορία είναι αρκετά δύσκολη καθότι δεν βαδίζουμε σε κάποιο μονοπάτι αλλά σε ένα βραχώδες ακανόνιστο πεδίο.
Μετά από μια ανάβαση με μεγάλη κλίση στην περιοχή της Thukla συναντάμε ένα μνημειακό χώρο γεμάτο μικρούς ναΐσκους πάνω από 100 (στούπες) με τις φωτογραφίες, τα ονόματα των ορειβατών και sherpa που έχασαν την ζωή τους στην περιοχή του Έβερεστ. Το σημείο που τοποθετήθηκαν δεν είναι τυχαίο, καθότι στον ορίζοντα των μνημείων ορθώνεται για πρώτη φορά η κορυφή του Έβερεστ ενώ δίπλα είναι το Λότσε και στην απέναντι πλευρά το Πουμόρι με το Αμα-Νταμπλάμ. Είναι οι κορυφές που ακόμη και σήμερα υπάρχουν παγωμένες οι σοροί δεκάδων ορειβατών.
Οι ανάσες όλων έχουν αρχίσει να γίνονται πιο γρήγορες και τα βήματα πιο αργά. Ένα μέλος της ομάδας δηλώνει αδυναμία να ακολουθήσει. Ο Κoumar Sherpa σε συνεννόηση με τον αρχηγό επιστρατεύουν έναν ντόπιο με το άλογό του και μεταφέρουν το μέλος μας στο Gorak-Shep. Η κατάσταση όμως δεν δείχνει να βελτιώνεται και την ίδια ημέρα αποφασίζεται η μεταφορά της σε χαμηλότερο υψόμετρο στο χωριό Pheriche 4288 m. Δύο άλλα μέλη της ομάδας λόγω κόπωσης δηλώνουν ότι δεν θα συνεχίσουν προς το EBC κι ότι θα μείνουν για ξεκούραση στο Gorak-Shep, η υπόλοιπη ομάδα μετά από μια σύντομη στάση για τσάι συνεχίζει προς την κατασκήνωση του Έβερεστ. Η θέα του βουνού και της κατασκήνωσης που βρίσκεται τοποθετημένη πάνω στο παγετώνα Khumbu μας δίνει φτερά στα πόδια. Ο γράφων με την σημαία του ΕΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ στο EBC
Το απόγευμα και μετά από πεζοπορία 8 ωρών φτάνουμε στο EBC 5364μ. Η κούραση έχει εξαφανιστεί, οι γρήγοροι κτύποι της καρδιάς και το λαχάνιασμα είναι πια μια ασήμαντη λεπτομέρεια κι όλη ομάδα πλέει σε πελάγη ευτυχίας, με αγκαλιές φιλιά και κραυγές ικανοποίησης. Βγάζουμε τις απαραίτητες φωτογραφίες στο τοπόσημο της κατασκήνωσης και ξαναπαίρνουμε το δρόμο της επιστροφής. Μόλις έχει σχεδόν σουρουπώσει, φτάνουμε στο πανδοχείο στο Gorak-Shep. Ο αρχηγός μας μεταφέρει την καλή είδηση της ημέρας «η φίλη μας με τους δύο sherpa συνοδεία έχει φθάσει στο Pheriche κι ότι είναι σε καλή κατάσταση». Μια ανάσα ανακούφισης βγαίνει από τα χείλη όλων. Ακολουθεί προετοιμασία της ομάδας που θα ανέβει στην κορυφή Kala Patthar. Συμμετέχουμε 5 άτομα, ο αρχηγός Ανδρέας Ξυλιάς κι ο Σούμαν Sherpa. Το Gorak-Shep απο την πλαγιά του Kala-Patthar
Ξεκινάμε στις 2.45 τα χαράματα, το ρυθμό της ανάβασης τον κρατά ο νεαρός αλλά έμπειρος Σούμαν ενώ ο αρχηγός έχει το ρόλο της “σκούπας”. Κοιτάζοντας προς την πλαγιά του βουνού διακρίνω αρκετά φώτα κεφαλής από άλλες ομάδες που ξεκίνησαν νωρίτερα από εμάς. Το θερμόμετρο δείχνει -15, έχει ξαστεριά κι ο καιρός είναι με το μέρος μας. Στις 4.30 το πρωί κι ενώ έχει αρχίζει να χαράζει σε μια στάση για ανάπαυλα ο αρχηγός ζητά να στρέψουμε το βλέμμα απέναντι, στις μεγάλες κορυφές. Ένα μισοφέγγαρο έχει σκαλώσει αριστοτεχνικά στην κορυφή του Λότσε μια κορυφή πάνω από 8000 μ που βρίσκεται δίπλα από το Έβερεστ. Τα παγωμένα χέρια αυθόρμητα ψάχνουν το τηλέφωνο για να αποθανατίσουν το μοναδικό στιγμιότυπο. Ο ρυθμός της ανάβασης συνεχίζεται αργός, σχεδόν μηχανικός. Βήμα–ανάσα, βήμα–ανάσα. Η πιο ωραία ανατολή απο την κορυφή του Kala-Patthar με θέα το φεγγάρι στο Lhotse και το Εβερεστ
Όσο βλέπω την κορυφή να πλησιάζει στα μάτια μου άλλο τόσο ο διασκελισμός γίνεται πιο σίγουρος και αποφασιστικός. Μια στάση μόλις 60 μέτρα από την κορυφή, ο ενθουσιασμός είναι μεγάλος, κανείς δεν θέλει να ξεκουραστεί. Όλοι δρασκελίζουν τα τελευταία βήματα. Επιτέλους! είμαστε στην κορυφή Kala Patthar στα 5644,5 μ, ο ήλιoς μόλις έχει ανατείλει πάνω από το Έβερεστ κι όλες οι μεγάλες κορυφές είναι μπροστά μας, νοιώθουμε ότι εάν απλώσουμε το χέρι θα τις αγγίξουμε. Ο Σούμαν Sherpa που δεν καταλαβαίνει τίποτα από κρύο αποθανατίζει την ομάδα μας και με προθυμία φωτογραφίζει ξεχωριστά τον καθένα από εμάς. Στην κορυφη kala Patthar
Παρατηρώ το πετρώδες έδαφος της κορυφής. Οι Sherpa μας έλεγαν ότι σε τέτοια υψόμετρα και ακόμη ψηλότερα όταν λιώνουν οι πάγοι εντοπίζουν πολλά απολιθωμένα θαλάσσια κοχύλια και οστρακοειδή. Πως εξηγούνται αυτά τα ευρήματα; Πριν από περίπου 50 εκ χρόνια, η Ινδοαυστραλιανή πλάκα όπου στην κεφαλή της ήταν η σημερινή Ινδία, συγκρούστηκε με την Ευρασιατική πλάκα. Τα πετρώματα του πυθμένα του τότε αρχαίου Ωκεανού της Τηθύος ανορθώθηκαν στις σημερινές οροσειρές. Έτσι σε πολλές κορυφές των Ιμαλαίων είναι ορατή η παρουσία θαλάσσιου ασβεστόλιθου κληρονομιά από τον αρχαίο ωκεανό. Ενα τελευταίο βλέμμα στον μοναδικό ορίζοντα και κατηφορίζουμε προς το Gorak Shep. Συναντάμε την υπόλοιπη ομάδα να πίνει τσάι στην τραπεζαρία, αγκαλιές και φιλιά για το αποτέλεσμα.
Στο μονοπάτι της επιστροφής
Ετοιμάζουμε τα σακίδια μας και παίρνουμε τον δρόμο της επιστροφής. Πρώτη στάση το χωριό Pheriche όπου θα συναντήσουμε την φίλη μας. Στο μεταξύ, ένα άλλο μέλος της ομάδας δηλώνει αδυναμία στην κατάβαση κι αποφασίζεται η μεταφορά του με άλογο έως το Pheriche. Το μεσημέρι μικρή στάση για φαγητό στο χωριό Τhukla. Συναντιόμαστε τυχαία με μια Ελληνική ομάδα που ανεβαίνει στο EBC με αρχηγό ένα θρύλο της Ελληνικής ορειβασίας που το 2004 ανέβηκε στο Έβερεστ, τον Παναγιώτη Κοτρωνάρο. Η ομάδα με τον αρχηγό Ανδρέα Ξυλιά στην Τhukla και με τον ορειβάτη που ανέβηκε στο Εβερεστ το 2004 Παν Κοτρωνάρο
Ο τελευταίος μας εξηγεί ότι «το 2004 οι συνθήκες διαβίωσής των ορειβατών που ήθελαν φτάσουν στην κατασκήνωση ήταν υποτυπώδης» και δεν έχουν καμιά σχέση με τις σημερινές κι ότι αυτό οφείλεται «στην επίπονη δουλειά και κοπιώδη προσπάθεια των sherpas που ζουν πάνω από τα 3000μ». Ένοιωσε έκπληκτος όταν του αναφέραμε ότι στο πλαίσιο του εγκλιματισμού μας στο Dingpoche παρακολουθήσαμε το ντοκιμαντέρ με όλο το ιστορικό της κατάκτησης του Έβερεστ το 2004, όπου ο ίδιος είναι ο βασικός πρωταγωνιστής. Αποχαιρετιζόμαστε εγκάρδια, η ομάδα μας συνεχίζει το δρόμο προς το Periche 4.288 m. Φθάνουμε αργά τα απόγευμα και συναντιόμαστε με τα δύο μέλη της ομάδας που έχουν αφιχθεί νωρίτερα. Η χαρά όλων μας, του αρχηγού Ανδρέα Ξυλιά και των οδηγών είναι μεγάλη γιατί η αποστολή μας ολοκληρώνεται χωρίς να υπάρξουν σοβαρά προβλήματα υγείας η ατυχημάτων που να απειλήσουν την ζωή μελών της ομάδας και να θέσουν σε δοκιμασία την ανάβαση. Μετά από δύο ημέρες συνεχούς κατάβασης πλησιάζουμε στην Λούκλα. Εξω απο το γραφείο του Εθνικού Πάρκου όπου η ορειβατική ομάδα παρέδωσε τα απορρίμματα
Πριν βγούμε από τα όρια του Εθνικού πάρκου Sagarmatha παραδίδουμε στο ειδικό γραφείο που λειτουργεί στο πλαίσιο της ευαισθητοποίησης για την συλλογή απορριμμάτων, από ένα σάκο βάρους 2 κιλών ο καθένας μας, με πλαστικά μπουκάλια κι αλουμίνιο από συσκευασίες αναψυκτικών. Στην ουσία είναι τα απορρίμματα που παράγει ένας επισκέπτης κατά την 13ήμερη διαδρομή του προς την κατασκήνωση και που αποτελούν ένα διαρκή πονοκέφαλο στις τοπικές αρχές και τους Sherpa για την ορθή διαχείριση τους.
Βραδινό στο Lotze μας στην Λούκλα. Στο αποχαιρετιστήριο δείπνο είναι μαζί μας εκτός από τους τρεις Sherpa οδηγούς μας και οι 7 νεαροί αχθοφόροι. Δεν αργεί να στηθεί ένα τρικούβερτο γλέντι με Ελληνικά και Νεπαλέζικα τραγούδια. Πρώτη στο χορό και η γιαγιά Sherpa που ετοίμασε το βραδινό μας. Ο τοίχοι της τραπεζαρίας είναι γεμάτοι από φωτογραφίες της με τον Έντμουντ Χίλαρι, τότε νεαρό κορίτσι με τον άντρα της, φιλοξενούσαν στον ίδιο ξενώνα τον άνθρωπο που πάτησε πρώτος το πόδι του στο Έβερεστ.
Λίγο πριν τις 11μμ η μουσική σταματά κι η γηραιά Sherpa σε ένδειξη χαράς για την ωραία βραδιά βγάζει από το σεντούκι της «τα μαντήλια των ευχών» και μας τα περνά η ίδια στο λαιμό. Ανταποδίδουμε στο αναπάντεχο δώρο με μια Νεπαλέζικη υπόκλιση ευγένειας στο πρόσωπο της.
Νωρίς το πρωί βρισκόμαστε στο αεροδρόμιο που βρίσκεται μόλις 100 μέρα από τον ξενώνα. Μετά από αναμονή δύο ωρών επιβιβαζόμαστε στο μικρό ελικοφόρο με προορισμό το το αεροδρόμιο Ramechhap και από εκεί οδικώς για Κατμαντού . Οι μηχανές φουλάρουν, ο θόρυβος μέσα στην καμπίνα είναι εκκωφαντικός ο αεροδιάδρομος είναι μόλις 500 μέτρα και μετά το φαράγγι. Φεύγουμε… 50 μ , 100μ.. 150μ.. 250μ…. 300 μ … 400μ….και το μικρό ελικοφόρο σηκώνεται από το έδαφος. Κάτω από την κοιλιά του σκάφους απλώνεται το φαράγγι του Εθνικού πάρκου Sagarmatha όπου τις προηγούμενες ημέρες στην καρδιά του ζήσαμε τις πιο δυνατές εμπειρίες.
Τα Ιμαλάια δεν είναι μόνο προορισμός.
Tα Ιμαλαϊα είναι μια σπάνια εμπειρία. Είναι μια εσωτερική δοκιμασία. Είναι ένα ταξίδι μέσα στην σιωπή που αναδύεται από τα έγκατα των γιγάντων, ένα μάθημα ταπεινότητας στην αδάμαστη φύση. Όσο αισθάνεσαι ότι ανεβαίνεις προς τα μεγάλα υψόμετρα άλλο τόσο νοιώθεις ότι ταξιδεύεις βαθιά μέσα σου. Μια ανεπανάληπτη έκπληξη για την κουλτούρα, τον πολιτισμό των Sherpa’s που συνοδεύεται με μια βαθιά υπόκλιση στην ευγένεια και διακριτικότητά τους.
