Το Έβερεστ, η υψηλότερη κορυφή του πλανήτη, αποτελεί εδώ και δεκαετίες σύμβολο υπέρβασης και ανθρώπινης φιλοδοξίας. Τα τελευταία χρόνια, όμως, η εικόνα της απόλυτης πρόκλησης έχει αντικατασταθεί από μια ανησυχητική πραγματικότητα: ουρές αναρριχητών σε υψόμετρα όπου το ανθρώπινο σώμα αδυνατεί να επιβιώσει για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Κατά τη διάρκεια της αναρριχητικής περιόδου του 2019, δεκάδες άνθρωποι βρέθηκαν ταυτόχρονα πάνω από τα 8.000 μέτρα — στη λεγόμενη «Ζώνη Θανάτου». Εκεί, η έλλειψη οξυγόνου, το ψύχος και η εξάντληση μετατρέπουν ακόμα και μικρές καθυστερήσεις σε ζήτημα ζωής και θανάτου.
Η επικίνδυνη λογική της μαζικής ανάβασης
Το παράθυρο καλού καιρού στο Έβερεστ είναι περιορισμένο. Όταν οι συνθήκες ευνοούν την τελική προσπάθεια προς την κορυφή, εκατοντάδες ορειβάτες επιχειρούν ταυτόχρονα την ανάβαση. Το αποτέλεσμα είναι στενά περάσματα όπου η κίνηση γίνεται αργή ή σταματά εντελώς.
Σημεία-κλειδιά, όπως απότομα βραχώδη περάσματα κοντά στην κορυφή, μπορούν να φιλοξενήσουν ελάχιστα άτομα τη φορά. Όταν σχηματίζονται ουρές, οι αναρριχητές αναγκάζονται να περιμένουν ακίνητοι για μεγάλα χρονικά διαστήματα, εκτεθειμένοι σε θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν και με περιορισμένα αποθέματα οξυγόνου.
Σε αυτά τα υψόμετρα, κάθε λεπτό παραμονής αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.
Η Ζώνη Θανάτου και τα όρια του ανθρώπινου σώματος
Πάνω από τα 8.000 μέτρα, η ατμοσφαιρική πίεση είναι τόσο χαμηλή που το σώμα δεν μπορεί να προσαρμοστεί. Ακόμα και σε πλήρη ακινησία, ο οργανισμός καταναλώνει ενέργεια και οξυγόνο ταχύτερα απ’ ό,τι μπορεί να αναπληρώσει.
Οι πιο συχνές αιτίες θανάτου σε αυτά τα υψόμετρα είναι:
-
Εγκεφαλικό οίδημα μεγάλου υψομέτρου (HACE)
-
Πνευμονικό οίδημα μεγάλου υψομέτρου (HAPE)
Οι καταστάσεις αυτές μπορεί να εξελιχθούν γρήγορα και να αποβούν μοιραίες χωρίς άμεση κάθοδο — κάτι που συχνά είναι αδύνατο όταν επικρατεί συνωστισμός.
Ο ρόλος της εμπορευματοποίησης
Η αυξανόμενη δημοτικότητα του Έβερεστ συνδέεται άμεσα με τη βιομηχανία των οργανωμένων αποστολών. Οι άδειες ανάβασης εκδίδονται σε μεγάλους αριθμούς, ενώ οι απαιτήσεις εμπειρίας και φυσικής κατάστασης συχνά παραμένουν περιορισμένες.
Πολλοί αναρριχητές βασίζονται σε επαγγελματική υποστήριξη και συμπληρωματικό οξυγόνο, χωρίς να διαθέτουν την απαραίτητη εμπειρία για να διαχειριστούν απρόβλεπτες καταστάσεις. Όταν κάτι πάει στραβά στη Ζώνη Θανάτου, οι επιλογές είναι ελάχιστες.
Γιατί τα σώματα παραμένουν στο βουνό
Η ανάκτηση νεκρών σε τόσο μεγάλα υψόμετρα είναι εξαιρετικά επικίνδυνη. Οι συνθήκες, το βάρος και ο κίνδυνος για όσους επιχειρούν τη μεταφορά καθιστούν πολλές τέτοιες αποστολές αδύνατες. Έτσι, το Έβερεστ έχει μετατραπεί, με την πάροδο των ετών, σε έναν τόπο όπου η παρουσία νεκρών λειτουργεί ως σιωπηρή υπενθύμιση των ορίων της ανθρώπινης αντοχής.
Το Έβερεστ δεν είναι απλώς μια κορυφή — είναι ένα ακραίο περιβάλλον που δεν συγχωρεί λάθη, καθυστερήσεις ή υπερβολική αυτοπεποίθηση. Όταν η φιλοδοξία, η εμπορευματοποίηση και ο συνωστισμός συναντιούνται στη Ζώνη Θανάτου, οι συνέπειες είναι αναπόφευκτα τραγικές.
Η μεγαλύτερη πρόκληση του Έβερεστ σήμερα δεν είναι το ύψος του, αλλά το πώς επιλέγουμε να το αντιμετωπίζουμε.
