🌐 Language / Γλώσσα:
Banner

Πώς να κατεβείτε με ασφάλεια σε σάρες και σαθρά πετρώματα


Στις πρώτες ώρες μιας πεζοπορίας, το μυαλό και τα πόδια συχνά χρειάζονται χρόνο για να βρουν τον ρυθμό τους. Στα πρώτα χιλιόμετρα το βλέμμα μένει κολλημένο χαμηλά, σε κάθε ρίζα και πέτρα, με τη σκέψη να υπολογίζει το επόμενο πάτημα  και συχνά συνειδητοποιούμε ότι δεν έχουμε σηκώσει καν τα μάτια στο τοπίο. Άλλωστε, στο βουνό πηγαίνουμε για τη θέα, όχι για να «διαβάζουμε» διαρκώς το μονοπάτι.

 

Όσο όμως μεγαλώνει η όρεξη για πιο ανοιχτούς ορίζοντες, ψηλότερες κορυφές και πιο απαιτητικές διαδρομές, η προσοχή σε όσα πατάμε γίνεται καθοριστική. Όποιος περνά αρκετό χρόνο στο αλπικό πεδίο από τον Όλυμπο και τα Τζουμέρκα μέχρι τον Ταΰγετο και την Τύμφη θα βρεθεί αναπόφευκτα μπροστά σε σάρες: εκτεταμένες πλαγιές με συσσωρευμένα, χαλαρά και σπασμένα πετρώματα που κυλούν εύκολα. Ακόμη κι ένα προσεγμένο πάτημα μπορεί να στείλει μια μικρή στιβάδα από πέτρες προς τα κάτω. Στην ανάβαση κουράζουν αφάνταστα, ενώ στην κατάβαση μπορεί να γίνουν από άβολες έως επικίνδυνες.

 

Με λίγη εξάσκηση, όμως, η κατάβαση σε σάρα μπορεί να γίνει πιο διασκεδαστική απ’ όσο φαντάζεστε ή τουλάχιστον πολύ λιγότερο επώδυνη. Συγκεντρώσαμε τις συμβουλές έμπειρων οδηγών βουνού για το πώς κινείστε με έλεγχο σε σαθρό τερέν, συμπεριλαμβανομένου του πότε (και πώς) αξίζει να δοκιμάσετε το λεγόμενο «σερφάρισμα» στη σάρα.

 

Ο σωστός εξοπλισμός

Άλλο πράγμα είναι να μπει ένα πετραδάκι στο παπούτσι σας και άλλο να μαζέψετε... μισή πλαγιά μέσα στην κάλτσα. Αν σκοπεύετε να περάσετε αρκετή ώρα σε σάρες, οι γκέτες αστραγάλου είναι από τα πιο χρήσιμα κομμάτια εξοπλισμού, καθώς κρατούν τα χαλίκια και τα μικρά θραύσματα έξω από το παπούτσι.

Στα υποδήματα, πολλοί κινούνται το καλοκαίρι με ελαφριά παπούτσια trail running, όμως ένα πιο άκαμπτο παπούτσι προσέγγισης (approach) ή ένα ελαφρύ ορειβατικό μποτάκι διευκολύνει πολύ το «κλώτσημα» πατημάτων μέσα σε χαλαρό χαλίκι και άμμο.

Ίσως ο πιο πολύτιμος σύμμαχος σε τέτοιες πλαγιές είναι τα μπατόν πεζοπορίας. Στην κατάβαση βοηθά να τα μακραίνετε ελαφρώς ώστε να κερδίζετε σταθερότητα. Αν έχετε σταθερού μήκους μπατόν, μπορείτε να στηρίζετε τις παλάμες στην κορυφή της λαβής και να τα χρησιμοποιείτε σαν μπαστούνια για λίγη επιπλέον στήριξη.


«Διαβάστε» την πλαγιά πριν μπείτε

Η διέλευση από σάρα απαιτεί πολύ μεγαλύτερη συγκέντρωση απ’ ό,τι ένα καλοστρωμένο μονοπάτι. Πριν μπείτε σε σαθρό πεδίο, φροντίστε να έχετε καθαρό μυαλό και δυνάμεις: ένα σύντομο διάλειμμα για νερό και κάτι πρόχειρο ξεκουράζει τόσο τα πόδια όσο και τη σκέψη. Πάρτε μια ανάσα, προσανατολιστείτε και δώστε στον εαυτό σας την ελευθερία να γυρίσει πίσω αν η πλαγιά δείχνει πιο δύσκολη από ό,τι φαινόταν από μακριά.

Πριν κάνετε το πρώτο βήμα στην πλαγιά, ελέγξτε τι υπάρχει τόσο πάνω όσο και κάτω από εσάς:

  • Μήπως βρίσκονται άλλοι πεζοπόροι πιο ψηλά που θα μπορούσαν να ρίξουν πέτρες;
  • Υπάρχει γκρεμός ή απότομο σκαλοπάτι χαμηλότερα;
  • Αν χάσετε την ισορροπία σας, θα πέσετε μαλακά στο πίσω μέρος ή κινδυνεύετε να παρασυρθείτε σε μια ανεξέλεγκτη πτώση;

Τα χαλαρά πετρώματα έχουν κάθε μέγεθος από ψιλό χαλίκι και βότσαλα μέχρι μεγάλες πέτρες. Στην πράξη, η σάρα αναφέρεται κυρίως σε υλικό από χαλίκι.  Ο πιο ασφαλής κανόνας είναι να ξεκινάτε με την παραδοχή ότι κάθε πάτημα μπορεί να μετακινηθεί  ακόμη κι αν τα τελευταία εκατό βήματα στάθηκαν σταθερά.


Κατακτήστε το βήμα βύθισης (plunge step)

Όταν κατεβαίνετε σε πλαγιά με μαλακή, βαθιά σάρα, μια εξαιρετική τεχνική δανεισμένη από την κατάβαση σε μαλακό χιόνι είναι το βήμα βύθισης. Η λογική είναι να «βυθίζεστε» ελεγχόμενα στο υλικό με κάθε βήμα, αντί να γλιστράτε στην επιφάνειά του.

Με τα μπατόν ελαφρώς μακρύτερα, ανασηκώστε τα δάχτυλα του μπροστινού ποδιού (σαν την αντίθετη κίνηση από το πάτημα του γκαζιού) και πατήστε πρώτα με τη φτέρνα. Κρατήστε το γόνατο σχετικά τεντωμένο χωρίς να το «κλειδώνετε» εντελώς και μεταφέρετε μέρος του βάρους ώστε η φτέρνα να σκάβει μέσα στο χαλαρό υλικό. Κρατώντας το κέντρο βάρους ελαφρώς πιο πίσω, αν φύγει το πόδι από κάτω σας, είναι πολύ πιο πιθανό να καθίσετε κάτω παρά να ανατραπείτε προς τα εμπρός.

Προσέχετε επίσης τη σύσταση της πλαγιάς: μια βαθιά σάρα μπορεί ξαφνικά να δώσει τη θέση της σε ένα λεπτό στρώμα χαλικιού πάνω σε σκληρό, συμπαγές έδαφος.


Κρατήστε την παρέα κοντά

Θα περίμενε κανείς ότι σε πεδίο με πέτρες που κυλούν είναι καλύτερα να αφήνετε μεγάλη απόσταση από τους υπόλοιπους. Στην πράξη, σε πολλές περιπτώσεις ισχύει το αντίθετο: όσο πιο μακριά κυλήσει μια πέτρα, τόσο περισσότερη ταχύτητα αναπτύσσει, αναπηδά και γίνεται πιο επικίνδυνη. Γι’ αυτό οι οδηγοί προτιμούν να κρατούν την ομάδα σε «απόσταση συζήτησης».

Όταν κάποιος προπορεύεται πολύ μπροστά σε σαθρή πλαγιά, αυξάνει τον κίνδυνο για όσους ακολουθούν. Έχετε πάντα επίγνωση της γραμμής πτώσης (αν πέσει μια πέτρα ή πεζοπόρος, πού θα καταλήξει), αποφεύγετε να στέκεστε ακριβώς ο ένας κάτω από τον άλλον όταν δεν χρειάζεται, και αλλάζετε σχέδιο αν δείτε ενεργή πτώση πετρών ή εκτεθειμένο πεδίο.


Αναζητήστε την πορεία με τη μικρότερη αντίσταση

Η ανάβαση σε σάρα μπορεί να αποδειχθεί ψυχοφθόρα. Όσο κι αν μπαίνει κανείς στον πειρασμό να τρέξει για να ξεμπερδεύει, η βιασύνη σπάνια βοηθά.

Αντί να ανεβαίνετε κάθετα μέσα από χαλαρή σάρα, αναζητήστε περάσματα που συνδέουν μεγαλύτερες, πιο σταθερές πέτρες ή κινηθείτε με ζιγκ-ζαγκ (εκεί όπου δεν υπάρχει χαραγμένο μονοπάτι και χωρίς να καταστρέφετε τη βλάστηση). Συχνά βοηθούν και τα ήδη πατημένα ίχνη μέσα σε μικρότερες πέτρες, όπου η προηγούμενη διέλευση έχει συμπιέσει ελαφρώς το υλικό. Αν υπάρχει διαμορφωμένο μονοπάτι, μείνετε πάνω του. Σε μαλακή σάρα, μερικά σταθερά «κλωτσήματα» με τη μύτη ή το πλάι του παπουτσιού μπορούν να αποκαλύψουν πιο στέρεο υπόστρωμα ή να αφήσουν πατήματα για τους υπόλοιπους.

Και πριν αφοσιωθείτε σε μια εξαντλητική διαδρομή, κοιτάξτε ξανά γύρω σας: μήπως μπορείτε να παρακάμψετε τη σάρα από τα πλάγια ή να μπείτε σε αυτήν ψηλότερα; Μερικές φορές ο πιο έξυπνος δρόμος είναι να περνάτε τον λιγότερο δυνατό χρόνο πάνω της.


«Σερφάρισμα» στη σάρα: πότε έχει νόημα και πότε όχι

Σε αντίθεση με το βήμα βύθισης όπου προσπαθείτε να «καρφώσετε» τη φτέρνα σε κάθε βήμα, το σερφάρισμα στη σάρα σημαίνει ότι γλιστράτε σκόπιμα μαζί με το χαλαρό υλικό κάτω από τα πόδια σας. Όταν η πλαγιά τείνει ούτως ή άλλως να κατηφορίσει, σε κατάλληλες συνθήκες μπορείτε να «ταξιδέψετε» μαζί της.

Σε πλαγιά με ψιλή σάρα, ασφαλή έξοδο στο κάτω μέρος και κανέναν πιο χαμηλά, ξεκινήστε με λίγα ελεγχόμενα κατηφορικά βήματα. Αν το υλικό συνεχίζει να κινείται κάτω από το πέλμα αφού πατήσετε, εξοικειωθείτε πρώτα με αυτή την αίσθηση. Τα πρώτα 15 έως 30 μέτρα λειτουργούν σαν «φάση συλλογής πληροφοριών», ώστε να καταλάβετε πόσο κυλάει το έδαφος.

Στην κατάβαση με ολίσθηση, πολλοί υιοθετούν μια αθλητική στάση παρόμοια με του σκι: πόδια περίπου στο άνοιγμα των ώμων, το ένα ελαφρώς μπροστά από το άλλο, με έτοιμα τα χέρια και τα μπατόν για ισορροπία, δίνοντας προτεραιότητα στον έλεγχο και όχι στην ταχύτητα. Σε πολύ ψιλή και βαθιά σάρα, μικρά ελαφριά άλματα επιτρέπουν στο βουνό να σας πάει λίγο πιο κάτω με ρυθμό  αρκεί να προσέχετε ξαφνικές αλλαγές στο μέγεθος ή το βάθος των πετρών.

Προσοχή: Δεν προσφέρεται κάθε σάρα για ολίσθηση. Ένα λεπτό στρώμα χαλικιού πάνω σε σκληρό έδαφος συγχωρεί πολύ λιγότερο από μια βαθιά σάρα και αυξάνει τον κίνδυνο να «κολλήσει» το πόδι ή να χάσετε τον έλεγχο.

Αν κουβαλάτε βαρύ σακίδιο, είστε κουρασμένοι στο τέλος μιας μεγάλης ημέρας ή δεν νιώθετε απόλυτο έλεγχο, η πιο σοφή επιλογή είναι να κατεβείτε προσεκτικά βήμα-βήμα. Όταν όμως οι συνθήκες είναι ιδανικές και έχετε τον πλήρη έλεγχο, η κατάβαση στη σάρα μπορεί να γίνει από τις πιο απολαυστικές στιγμές της διαδρομής αρκεί στο τέλος να θυμηθείτε να αδειάσετε τα παπούτσια σας.

Προσφατα Αρθρα
Ανακάλυψη νέων διαδρομών...




Το Μπαλκόνι Του Όρλιακα