Ήρθε η ώρα να το παραδεχτούμε
Η πεζοπορία μεγάλων αποστάσεων είναι μια τεράστια πρόκληση για τον καθένα. Ωστόσο, στην χώρα μας του σήμερα, δεν έχουν όλοι την ίδια ευχέρεια να κάνουν τις οικονομικές και εργασιακές υποχωρήσεις που απαιτεί.
Όσοι έχουν αφήσει πίσω την καθημερινή ρουτίνα της πόλης για να διασχίσουν την Πίνδο, να περπατήσουν το ευρωπαϊκό μονοπάτι E4 ή να ολοκληρώσουν πολυήμερες διαδρομές όπως το Menalon Trail και το Ursa Trail, γνωρίζουν καλά τις θυσίες που απαιτούνται. Κάθε πεζοπόρος κουβαλάει τη δική του ιστορία και, ανεξάρτητα από την αφετηρία του, το βουνό δοκιμάζει τα όρια όλων.
Υπάρχει όμως μια αλήθεια που συχνά προσπερνάμε στις συζητήσεις μας στα καταφύγια: Ορισμένοι άνθρωποι έχουν πολύ μεγαλύτερη ελευθερία να κάνουν αυτές τις θυσίες σε σχέση με άλλους.
Ετοιμάζοντας το σακίδιο για μια πολυήμερη διασχίζοντας τα βουνά, συνειδητοποιεί κανείς πόσο προνομιούχος είναι που μπορεί να αφιερώσει μέρες ή και εβδομάδες στην ύπαιθρο. Μια τέτοια εξόρμηση δεν προκύπτει απλώς από μια παρόρμηση της στιγμής, αλλά ούτε είναι εφικτή για τον καθένα όσο κι αν αγαπάει τη φύση.
Τι καθιστά εφικτή μια τέτοια απόδραση;
Υπάρχουν βασικοί παράγοντες που διευκολύνουν αυτή την απόφαση:
- Εργασιακή ευελιξία: Η δυνατότητα να διαμορφώσει κανείς έναν τρόπο ζωής βασισμένο στην εξ αποστάσεως εργασία, το freelancing ή τις εποχικές δουλειές, αντί για μια εξαντλητική εργασία με περιορισμένες ημέρες αδείας.
- Οικονομικό και κοινωνικό υπόβαθρο: Η ίδια η ευχέρεια να επιλέξει κανείς έναν τέτοιο ευέλικτο τρόπο ζωής προϋποθέτει μια σχετική ασφάλεια. Η απουσία πιεστικών χρεών, η μη ύπαρξη εξαρτώμενων μελών στην οικογένεια και η τυχόν υποστήριξη από το οικογενειακό περιβάλλον δημιουργούν το απαραίτητο «μαξιλάρι» αβεβαιότητας.
Το πραγματικό κόστος του βουνού
Συχνά στην ορειβατική κοινότητα ακούγεται το στερεότυπο: «Το βουνό δεν κάνει διακρίσεις, είναι δωρεάν και ανοιχτό για όλους». Όμως, η πραγματικότητα των αριθμών στην Ελλάδα δείχνει μια διαφορετική εικόνα.
Μια πολυήμερη πεζοπορία (thru-hiking) απαιτεί μια διόλου καταφρονητέα επένδυση σε χρόνο και χρήμα:
- Απώλεια εισοδήματος ή εξάντληση της ετήσιας αδείας.
- Εξοπλισμός υψηλής τεχνολογίας: Σκηνές, υπνόσακοι, τεχνικά ρούχα και ορειβατικά υποδήματα κοστίζουν συχνά έναν ή περισσότερους μηνιαίους μισθούς.
- Μετακινήσεις και τροφοδοσία: Τα έξοδα μεταφοράς προς τα ορεινά χωριά της επαρχίας, τα τρόφιμα, οι διανυκτερεύσεις σε ξενώνες ή καταφύγια και η αναπλήρωση εφοδίων.
- Εργασιακή αβεβαιότητα: Στην ελληνική αγορά εργασίας, η αίτηση για άδεια άνευ αποδοχών διάρκειας εβδομάδων είναι συχνά ανυπέρβλητο εμπόδιο.
Όταν ένας νέος στην Ελλάδα αντιμετωπίζει τον καθημερινό αγώνα της επιβίωσης, του ακριβού ενοικίου και των χαμηλών αμοιβών, η ιδέα του να εγκαταλείψει τα πάντα για να περπατάει επί μέρες στα βουνά δεν είναι απλώς δύσκολη είναι εξωπραγματική.
Αναγνώριση και προσβασιμότητα στη φύση
Ο στόχος αυτής της συζήτησης δεν είναι να δημιουργήσει ενοχές σε όσους απολαμβάνουν τα βουνά. Κανείς δεν αμφισβητεί τον ιδρώτα και τον κόπο που καταβάλλει κάθε πεζοπόρος στο μονοπάτι. Ωστόσο, το να προσποιούμαστε ότι όλοι ξεκινάμε από την ίδια αφετηρία απλώς εθελοτυφλεί απέναντι στις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες.
Ευτυχώς, υπάρχουν βήματα που μπορούν να γίνουν για να γίνει η πεζοπορία πιο προσβάσιμη σε όλους:
- Δράσεις τοπικών Ορειβατικών Συλλόγων (ΕΟΣ): Οργάνωση προσιτών εξορμήσεων, συλλογικών μετακινήσεων με λεωφορεία και εκπαιδευτικών σχολών βουνού.
- Πρωτοβουλίες δανεισμού εξοπλισμού: Δημιουργία δικτύων ανταλλαγής ή δανεισμού ορειβατικού εξοπλισμού για όσους κάνουν τα πρώτα τους βήματα.
- Εθελοντισμός και συντήρηση: Συμμετοχή στον καθαρισμό και τη σήμανση μονοπατιών, ενισχύοντας τις υποδομές που κρατούν τη φύση ανοιχτή και ασφαλή για όλους.
Την επόμενη φορά που θα βρεθείτε στην αφετηρία μιας μεγάλης διαδρομής στον Όλυμπο, την Πίνδο ή τα Κρητικά βουνά, θυμηθείτε: Η περιπέτεια στο μονοπάτι είναι μια σπουδαία εμπειρία αλλά και ένα προνόμιο που αξίζει να αναγνωρίζουμε και να μοιραζόμαστε.
