Καθώς ο εξοπλισμός πεζοπορίας γίνεται όλο και πιο ελαφρύς, το παραδοσιακό όριο των 4,5 κιλών για το βασικό βάρος του σακιδίου ανήκει πλέον στο παρελθόν. Είναι καιρός να υιοθετηθεί μια πιο ευρεία οπτική για το τι σημαίνει πραγματικά «ταξιδεύω ελαφριά» στα βουνά.
Τέσσερα με τεσσεράμισι κιλά (10 λίβρες). Αν υπάρχει ένας αριθμός απόλυτα συνδεδεμένος με το ultralight backpacking, είναι αυτός: για δεκαετίες, το βασικό βάρος σακιδίου (baseweight δηλαδή το βάρος όλου του εξοπλισμού χωρίς φαγητό, νερό και καύσιμα) των 4,5 κιλών λειτουργούσε ως το ανεπίσημο «εισιτήριο» για το κλειστό κλαμπ των ultralight πεζοπόρων. Όποιος έπεφτε κάτω από αυτό το όριο θεωρούνταν επίσημα "ultralighter", ενώ όποιος το ξεπερνούσε έστω και για λίγα γραμμάρια αναζητούσε τρόπους να αφαιρέσει βάρος από κάθε λεπτομέρεια.
Ωστόσο, η χρησιμότητα της εμμονής με το baseweight και η οριοθέτηση της ελαφριάς πεζοπορίας από έναν αυστηρό αριθμό τίθενται πλέον υπό αμφισβήτηση.
Από πού ξεκίνησαν όλα;
Η σύγχρονη μορφή του ultralight hiking ανιχνεύεται στο βιβλίο PCT Hiker’s Handbook του Ray Jardine το 1992. Τα αυτοσχέδια τέντα-καταφύγια (tarps) και τα σακίδια χωρίς εσωτερικό σκελετό του Jardine αποτέλεσαν τη βάση για τον σχεδιασμό εξοπλισμού μέχρι σήμερα. Όμως, παρόλο που ο Jardine προωθούσε τον ελαφρύ εξοπλισμό, ουδέποτε έθεσε ένα συγκεκριμένο αριθμητικό όριο.
Ο «κανόνας των 4,5 κιλών» εμφανίστηκε αργότερα σε online φόρουμ πεζοπορίας και διαδόθηκε παντού: σε βίντεο στο YouTube, οδηγούς αγοράς, μέχρι και στις σελίδες εξειδικευμένων περιοδικών του χώρου.
Σήμερα, η τεχνολογία έχει αλλάξει τα δεδομένα. Πριν από είκοσι χρόνια, ένας αρχάριος που ετοιμαζόταν για μια μεγάλη διάσχιση (όπως το μονοπάτι E4 στην Ελλάδα) ξεκινούσε συχνά με ένα σακίδιο 25-30 κιλών. Η επίτευξη ενός baseweight 4,5 κιλών απαιτούσε τότε εκτεταμένη έρευνα και πατέντες.
Στη σύγχρονη αγορά, η επίτευξη ενός baseweight 3-3,5 κιλών είναι δυνατή απλά με την αγορά εξοπλισμού υψηλής τεχνολογίας. Συνεπώς, ο αριθμός αυτός δεν αποτελεί πλέον ασφαλές μέτρο σύγκρισης ή δείκτη πεζοπορικής εμπειρίας.
Το «Stupid Light» και η πραγματικότητα
Το κύριο πρόβλημα με τον κανόνα των 4,5 κιλών είναι η δημιουργία μιας άκαμπτης νοοτροπίας.
Η ουσιαστική πρόκληση στο ultralight hiking δεν είναι η αγορά του ελαφρύτερου εξοπλισμού, αλλά η μεταφορά των κατάλληλων υλικών για την κάθε διαδρομή. Αν το σακίδιο καλύπτει το αριθμητικό όριο αλλά δεν προσφέρει ασφάλεια, ξεκούραση και άνεση, τότε ο σχεδιασμός έχει αποτύχει.
Στην κοινότητα των πεζοπόρων χρησιμοποιείται ο όρος "stupid light" (χαζά ελαφρύς) για τις περιπτώσεις υπερβολής:
- Σε επίπεδο ασφάλειας: Η χρήση καλοκαιρινού shelter στον Όλυμπο ή στα Βαρδούσια το φθινόπωρο με σκοπό τη εξοικονόμηση λίγων γραμμαρίων.
- Σε πρακτικό επίπεδο: Η επιλογή χαμηλών υποδημάτων χωρίς προστασία για τη διάσχιση των κοφτερών βράχων της Πίνδου, ή η παράλειψη προστασίας από έντομα στα υγρά δάση της Ροδόπης.
Η αφαίρεση απαραίτητου εξοπλισμού με μοναδικό σκοπό την επίτευξη ενός συγκεκριμένου αριθμού στη ζυγαριά αυξάνει τις πιθανότητες ταλαιπωρίας ή και κινδύνου στο βουνό.
Ο νέος ορισμός του Ultralight
Αντί για την εμμονή με τους αριθμούς, διαμορφώνεται ένας νέος, πιο λειτουργικός ορισμός για τον Ultralight Hiker:
Αυτή η προσέγγιση αποκτάται μέσα από την εμπειρία στο πεδίο. Αν μετά από δοκιμές το βασικό βάρος διαμορφωθεί στα 5,5 ή 6 κιλά εξασφαλίζοντας μια ασφαλή και ευχάριστη πεζοπορία, ο στόχος του ultralight έχει επιτευχθεί στην πράξη.
