ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΣ ΣΤΑ ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ: Ο Καλαρρύτικος στο στόχαστρο της «πράσινης» βιομηχανοποίησης
Μια ιδιαίτερα ανησυχητική εξέλιξη, που απειλεί να αλλάξει ανεπανόρθωτα το πρόσωπο μιας από τις πιο παρθένες περιοχές της Ελλάδας, έρχεται να αναστατώσει τα Τζουμέρκα. Η πρόσφατη έγκριση για την κατασκευή μικρού υδροηλεκτρικού έργου (ΜΥΗΕ) ισχύος 1,5 MW στον ιστορικό Καλαρρύτικο ποταμό έχει σημάνει γενικό συναγερμό σε κατοίκους, φορείς και περιβαλλοντικές οργανώσεις.
Το έργο σχεδιάζεται να κατασκευαστεί σε ένα σημείο μοναδικής φυσικής, πολιτιστικής και ιστορικής αξίας —ανάμεσα στα παραδοσιακά πέτρινα γεφύρια Ραφτάνη και Συγκούνα— προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων.
Το προφίλ της επέμβασης: Τσιμέντο σε προστατευόμενη ζώνη
Οι τεχνικές προδιαγραφές του έργου σοκάρουν, αν αναλογιστεί κανείς το ευαίσθητο οικοσύστημα στο οποίο πρόκειται να ενταχθούν:
- Φράγμα ύψους 16,8 μέτρων που θα ανακόψει τη φυσική ροή του νερού.
- Αγωγός μεταφοράς μήκους 1.020 μέτρων.
Οι παρεμβάσεις αυτές αναμένεται να αλλοιώσουν δραστικά το τοπίο και τη δυναμική του ποταμού. Αξίζει να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη περιοχή δεν είναι ένας τυχαίος βιότοπος, αλλά αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του Δικτύου Natura 2000, καθώς και του Εθνικού Πάρκου Τζουμέρκων, Περιστερίου και Χαράδρας Αράχθου.
Καθολικό «Όχι» από την τοπική κοινωνία και προσφυγή στο ΣτΕ
Η αντίδραση των Τζουμερκιωτών είναι άμεση και μαζική. Ο Δήμος Βορείων Τζουμέρκων, σε κοινό μέτωπο με 29 τοπικούς συλλόγους και φορείς, ανακοίνωσε ότι προχωρά σε προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), διεκδικώντας την ακύρωση της αδειοδότησης.
Οι «τρύπες» της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ)
Σύμφωνα με τους φορείς, η ΜΠΕ του έργου κρίνεται ως άκρως ελλιπής, καθώς:
- Παρουσιάζει σοβαρές επιστημονικές ελλείψεις και παραλείψεις.
- Δεν αξιολογεί τις σωρευτικές επιπτώσεις από τα υπόλοιπα σχεδιαζόμενα έργα στην περιοχή.
- Αγνοεί επιδεικτικά τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και τη μείωση των υδάτινων πόρων.
Τι κινδυνεύει να χαθεί;
Η κατασκευή του σταθμού βάζει σε άμεσο κίνδυνο την οικολογική και πολιτιστική ταυτότητα των Τζουμέρκων:
- Ο Καλαρρύτικος ποταμός: Ένας από τους ζωτικότερους και πιο ορμητικούς παραποτάμους του Αράχθου, ιδανικός για δραστηριότητες εναλλακτικού τουρισμού.
- Η Μονή Κηπίνας: Το εντυπωσιακό μοναστήρι του 13ου αιώνα, σμιλεμένο μέσα στον βράχο, του οποίου η υποβλητική ομορφιά είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το άγριο, ανέγγιχτο φυσικό τοπίο της χαράδρας.
- Η ενδημική άγρια πέστροφα: Ένα σπάνιο είδος που ζει στα νερά του Καλαρρύτικου και περιλαμβάνεται στο Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ειδών της Ελλάδας.
- Η ήπια τουριστική ανάπτυξη: Το μοντέλο οικονομίας που κρατά ζωντανά τα χωριά τα τελευταία χρόνια, βασισμένο στον σεβασμό προς το περιβάλλον.
«Μεθοδευμένη προσπάθεια άλωσης» των ποταμών
Ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Απόστολος Κατσίκης, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, κάνοντας λόγο για μια «στοχευμένη και μεθοδευμένη προσπάθεια άλωσης» της Πίνδου. Όπως αποκαλύπτει, μόνο στο υδρογραφικό σύστημα του Καλαρρύτικου έχουν προταθεί περισσότερες από επτά παρόμοιες εγκαταστάσεις.
| Προβλεπόμενες Επιπτώσεις των Έργων |
|---|
| • Εκτεταμένες αποψιλώσεις δασικών εκτάσεων |
| • Διάνοιξη νέων οδικών δικτύων σε παρθένα δάση |
| • Μη αναστρέψιμη αλλοίωση της υδρολογίας των ποταμών |
| • Βίαιες μεταβολές στα τοπικά οικοσυστήματα |
| • Άμεσος κίνδυνος εξαφάνισης προστατευόμενων ειδών πανίδας |
Συμπέρασμα: Η ανάπτυξη δεν μετριέται σε τσιμέντο
Τα Τζουμέρκα έχουν ήδη επιλέξει το μέλλον τους. Είναι ένα μέλλον χτισμένο πάνω στον ανεκτίμητο φυσικό και πολιτιστικό τους πλούτο: στα κρυστάλλινα ποτάμια, στα γεφύρια-κομψοτεχνήματα, στην ιστορία των Καλαρρυτών και του Συρράκου.
Η τοπική κοινωνία στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση: Η περιοχή δεν έχει ανάγκη από φράγματα, αγωγούς και τσιμεντοποίηση στο όνομα μιας στρεβλής «πράσινης» ανάπτυξης.
Όχι στη βιομηχανοποίηση των ποταμών της Ηπείρου!
