Στο βουνό, το σώμα δουλεύει συνεχώς για να κρατήσει ισορροπία. Άλλοτε παλεύει με το κρύο, τον άνεμο και τη βροχή, κι άλλοτε με τον ήλιο, τη ζέστη και την αφυδάτωση.
Όταν αυτή η ισορροπία χαθεί, τα πράγματα μπορούν να γίνουν επικίνδυνα — συχνά χωρίς προειδοποίηση.
Οι πεζοπόροι και οι ορειβάτες τείνουν να φοβούνται το χιόνι και τον χειμώνα, όμως η πραγματικότητα είναι διαφορετική: το σώμα μπορεί να «καταρρεύσει» τόσο στο κρύο όσο και στη ζέστη, ακόμη και σε συνθήκες που μοιάζουν διαχειρίσιμες.
Όταν το κρύο κερδίζει έδαφος
Στο βουνό, η απώλεια θερμότητας συμβαίνει πιο γρήγορα απ’ όσο αντιλαμβανόμαστε. Ο άνεμος, η υγρασία, η βροχή και η κούραση αφαιρούν ενέργεια από το σώμα συνεχώς. Ένα βρεγμένο μπλουζάκι, μια στάση για ξεκούραση ή η καθυστέρηση στη διαδρομή αρκούν για να ξεκινήσει η πτώση.
Τα πρώτα σημάδια είναι ύπουλα: ρίγος, αδεξιότητα, δυσκολία στις κινήσεις, αλλαγή στη συμπεριφορά. Ο πεζοπόρος μπορεί να συνεχίζει κανονικά, αλλά το σώμα του ήδη χάνει τη μάχη. Όσο περνά η ώρα, οι κινήσεις γίνονται αργές, η σκέψη θολώνει και η αντίδραση μειώνεται.
Σε προχωρημένες καταστάσεις, το ρίγος σταματά, οι μύες «σκληραίνουν» και η ανάγκη για κίνηση χάνεται. Το σώμα προσπαθεί απλώς να κρατήσει λίγη θερμότητα.
Τι αυξάνει τον κίνδυνο στο βουνό
-
Ανεπαρκής τροφή και χαμηλή ενέργεια
-
Βρεγμένα ή ανεπαρκή ρούχα
-
Πολύωρη έκθεση σε άνεμο και υγρασία
-
Κούραση και τραυματισμοί
-
Ακινησία μετά από έντονη προσπάθεια
Πώς αντιδρούμε στην πράξη
-
Σταματάμε άμεσα την έκθεση σε άνεμο και υγρασία
-
Καλύπτουμε το σώμα και ιδιαίτερα το κεφάλι
-
Αλλάζουμε βρεγμένα ρούχα
-
Δίνουμε ζεστά, γλυκά υγρά αν υπάρχει επαφή και συνείδηση
-
Χρησιμοποιούμε ήπια ζέστη και μόνωση, όχι απότομες λύσεις
-
Αποφεύγουμε αλκοόλ, καφεΐνη και έντονη κίνηση
Στο βουνό, η πρόληψη είναι πάντα ευκολότερη από τη διαχείριση.
Όταν η ζέστη ανεβαίνει επικίνδυνα
Η καλοκαιρινή πεζοπορία κρύβει διαφορετικούς κινδύνους. Ο ήλιος, η υγρασία, η έλλειψη νερού και η έντονη προσπάθεια μπορούν να ανεβάσουν τη θερμοκρασία του σώματος σε επίπεδα που δεν ελέγχονται πλέον.
Τα πρώτα σημάδια περιλαμβάνουν πονοκέφαλο, ζάλη, ναυτία και σύγχυση. Το δέρμα γίνεται καυτό, η εφίδρωση μειώνεται ή σταματά, η ισορροπία χάνεται. Ο πεζοπόρος μπορεί να δείχνει απλώς «κουρασμένος», αλλά στην πραγματικότητα βρίσκεται σε σοβαρό κίνδυνο.
Αν η κατάσταση συνεχιστεί, επηρεάζονται ζωτικά όργανα, η αναπνοή επιταχύνεται και μπορεί να εμφανιστούν σπασμοί ή απώλεια αισθήσεων.
Παράγοντες που επιβαρύνουν
-
Υψηλή θερμοκρασία και υγρασία
-
Ανεπαρκής ενυδάτωση
-
Βαριά ή ακατάλληλη ενδυμασία
-
Έντονη προσπάθεια χωρίς προσαρμογή
-
Απροπόνητοι πεζοπόροι
-
Αλκοόλ και ορισμένα φάρμακα
Τι κάνουμε άμεσα
-
Μεταφέρουμε τον πεζοπόρο σε σκιερό και δροσερό σημείο
-
Αφαιρούμε ρούχα
-
Δροσίζουμε το σώμα με δροσερό νερό
-
Αυξάνουμε τη ροή αέρα γύρω του
-
Τοποθετούμε το σώμα σε πλάγια θέση
-
Ζητάμε βοήθεια χωρίς καθυστέρηση
Η έγκαιρη παρέμβαση σώζει ζωές.
Το βουνό δεν συγχωρεί την αδιαφορία
Το βουνό δεν είναι εχθρός, αλλά δεν προσαρμόζεται σε εμάς. Είτε στο κρύο είτε στη ζέστη, το σώμα στέλνει σήματα πολύ πριν φτάσει στο όριο. Ο έμπειρος πεζοπόρος δεν τα αγνοεί.
Καλή προετοιμασία, σωστός ρυθμός, τροφή, νερό και σεβασμός στις συνθήκες κάνουν τη διαφορά. Γιατί στο τέλος της ημέρας, η διαδρομή μετράει μόνο αν επιστρέψεις με ασφάλεια.
