Από την Εξερεύνηση στο Instagram: Η Μετάλλαξη της Ορειβασίας
Τον τελευταίο καιρό πιάνω τον εαυτό μου να διστάζει πριν πατήσει το «Share». Μια αδιόρατη σκέψη περνάει από το μυαλό πριν ανέβει η φωτογραφία: «Πόσα ακόμα posts από τη Δρακόλιμνη Τύμφης, την Πυραμίδα του Ταΰγετου και το Λούκι του Μύτικα είδε σήμερα το feed μας;»
Πριν σπεύσει κανείς να μιλήσει για Gatekeeping ή ορειβατικό ελιτισμό, ας ξεκαθαρίσουμε κάτι βασικό: είναι σπουδαίο που ο κόσμος σιγά σιγά (ή και κάπως απότομα) άφησε την τσιμεντένια ρουτίνα, τις καφετέριες και τις γεμάτες παραλίες, ανακαλύπτοντας κάτι που λίγοι φωνάζαμε χρόνια πριν.
«Τα βουνά όλο το χρόνο είναι φανταστικά είτε το ανακάλυψες μικρός στην πλάτη των γονιών σου, είτε στα 30 σου μαζί με ένα "πούλμαν ανθρώπους" σε μια οργανωμένη εκδρομή.»
Τι Άλλαξε; Η Εποχή της «Εύκολης» Πρόσβασης
Για μένα, ο καταλύτης αυτής της αλλαγής συμπυκνώνεται σε μία λέξη: ευκολία. Εύκολη πρόσβαση στην πληροφορία, εύκολη εύρεση εξοπλισμού για κάθε budget (με ό,τι αυτό συνεπάγεται) και μια νέα πάστα ανθρώπων που οργώνει τα viral μονοπάτια γεμάτη προσωπικές φιλοδοξίες.
Κάπως έτσι χάθηκε η εξερεύνηση, που αποτελούσε δομικό μέρος των outdoor δραστηριοτήτων όπως τις γνωρίσαμε:
- Πληροφορία στο πιάτο: Σήμερα όλοι ξέρουμε τα πάντα επειδή μας τα είπε το ChatGPT ή ένα Reel, χωρίς να μελετήσουμε τον χάρτη ή την ιστορία του τόπου.
- Έλλειψη παιδείας στο μονοπάτι: Δε χαιρετάμε προσπερνώντας γιατί απλά κανένας δε μας το έμαθε.
- Αλόγιστη κατασκήνωση: Στήνουμε σκηνή δίπλα σε μια ευαίσθητη Δρακόλιμνη επειδή το είδαμε στο Instagram και έμοιαζε «κουλ», αγνοώντας την επιβάρυνση του οικοσυστήματος.
Οι Άγραφοι Κανόνες και η Απώλεια της Ορειβατικής Κουλτούρας
Κάπου εδώ θα σταματήσω, γιατί έχω αρχίσει ήδη να ακούγομαι σαν παππούς. Ωστόσο, χαίρομαι που είχα την ευκαιρία να γυρίσω τα ελληνικά βουνά πριν αυτά γίνουν αποκλειστικά background για selfies ή γεμίσουν σκουπίδια και κωλόχαρτα πίσω από κάθε βράχο.
Η Ευθύνη της Επόμενης Μέρας
Πιστεύω ακράδαντα ότι το παιχνίδι δεν έχει χαθεί ακόμα. Σε μια κοινωνία χωρίς προηγούμενη εξοικείωση και κανόνες, η ευθύνη βαραίνει προς κάθε κατεύθυνση και όλοι παίρνουμε το μερίδιο που μας αναλογεί:
- Οι έμπειροι: Να καθοδηγήσουν με υπομονή και παράδειγμα, όχι με σνομπισμό.
- Οι νεότεροι: Να αναζητήσουν την ουσία, τον σεβασμό και τη σιωπή του βουνού πίσω από την εικόνα.
