Ηθική και Σεβασμός στην Πεζοπορία
Γιατί η ελευθερία στο βουνό συνοδεύεται από τη συνείδηση της αλληλεγγύης και του σεβασμού.
Η πεζοπορία μας δίνει ελευθερία, αυτοπεποίθηση και στιγμές που δύσκολα ξεχνάμε. Όμως, μαζί με αυτά έρχεται και μια απλή υποχρέωση: να θυμόμαστε ότι το βουνό, τα μονοπάτια και οι άνθρωποι που τα φροντίζουν δεν υπάρχουν αποκλειστικά για εμάς.
Υπάρχει κάτι μοναδικό στην πεζοπορία. Μετά από ώρες στον ήλιο, στον αέρα, στην ανηφόρα και στην πέτρα, μια κρύα γουλιά νερό από μια βρύση, ένα σπιτικό φαγητό σε ένα χωριό ή μια καρέκλα σε έναν ξενώνα μπορεί να μοιάζει με πραγματική πολυτέλεια.
Όσο περισσότερο περπατάμε στα ελληνικά βουνά, τόσο περισσότερο γνωρίζουμε και μια άλλη πλευρά της πεζοπορίας: την αλληλεγγύη. Τον πεζοπόρο που θα σου δείξει τη σωστή διαδρομή. Τον εθελοντή που συντηρεί ένα μονοπάτι. Τον άνθρωπο σε ένα χωριό που θα σου γεμίσει το παγούρι. Τον ιδιοκτήτη ενός ξενώνα που θα περιμένει λίγο παραπάνω έναν κουρασμένο πεζοπόρο.
Αυτές οι μικρές πράξεις κάνουν την πεζοπορική εμπειρία καλύτερη.
Όταν η φιλοξενία μετατρέπεται σε απαίτηση
Η ελληνική ύπαιθρος έχει μακρά παράδοση φιλοξενίας. Σε πολλές πεζοπορικές περιοχές, ένας πεζοπόρος μπορεί να βρει νερό, ένα κέρασμα, μια συμβουλή για το μονοπάτι ή βοήθεια από ανθρώπους που δεν τον γνωρίζουν καν.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μας τα χρωστάει κάποιος.
Αν ένας κάτοικος μας προσφέρει νερό, το σωστό είναι ένα «ευχαριστώ». Αν ένας ξενώνας μας βοηθήσει με μια πληροφορία, την εκτιμούμε. Αν κάποιος εθελοντής μάς προσφέρει ένα σνακ σε μια εκδήλωση ή σε μια οργανωμένη δράση, δεν αρχίζουμε να ζητάμε τι άλλο υπάρχει.
«Άλλο η φιλοξενία και άλλο η υποχρέωση.»
Όταν βρισκόμαστε στο βουνό, ένα απλό μπουκάλι νερό μπορεί να είναι πολύτιμο. Δεν χρειάζεται να είναι ακριβώς αυτό που θα διαλέγαμε από το σούπερ μάρκετ. Η αξία βρίσκεται στην πράξη.
Όταν παίρνουμε περισσότερα απ’ όσα χρειαζόμαστε
Ας φανταστούμε ένα ψυγειάκι με νερά και αναψυκτικά σε ένα σημείο διέλευσης. Δεν γνωρίζουμε ποιος το άφησε εκεί ούτε πόσοι πεζοπόροι θα περάσουν μετά από εμάς.
Παίρνουμε δύο νερά «για καλό και για κακό». Μετά ένα δεύτερο σνακ. Ίσως και κάτι για την παρέα. Και ξαφνικά, ο επόμενος πεζοπόρος βρίσκει άδειο το ψυγείο.
Η λογική της προσφοράς σε ένα μονοπάτι είναι ότι θα τη χαρούν πολλοί, όχι ένας μόνο. Το ίδιο ισχύει για μια βρύση με περιορισμένη παροχή, ένα τραπέζι με κεράσματα σε μια πεζοπορική εκδήλωση ή ένα καταφύγιο όπου υπάρχουν περιορισμένες προμήθειες.
Παίρνουμε αυτό που χρειαζόμαστε και αφήνουμε κάτι και για τον επόμενο.
Αν ο άνθρωπος που προσφέρει επιμένει να πάρουμε κι άλλο, φυσικά και μπορούμε να δεχτούμε. Η διαφορά είναι ποιος κάνει την προσφορά.
Όταν ξεχνάμε ότι ο χρόνος των άλλων έχει αξία
Αυτό αφορά ιδιαίτερα τις μετακινήσεις προς και από τα μονοπάτια. Έχουμε κανονίσει μεταφορά από ένα χωριό προς ένα σημείο εκκίνησης. Έχουμε κλείσει ταξί, οδηγό, μεταφορά από ξενώνα ή κάποια άλλη υπηρεσία. Και μετά αλλάζουμε σχέδιο.
Ίσως βρούμε κάποιον γνωστό να μας πάει. Ίσως αποφασίσουμε να φύγουμε από διαφορετικό σημείο. Ίσως απλώς αργήσουμε.
Το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να ενημερώσουμε έγκαιρα.
Ένας επαγγελματίας οδηγός δεν βρίσκεται εκεί «για την πεζοπορία μας». Έχει οργανώσει τον χρόνο του για να μας εξυπηρετήσει. Το ίδιο ισχύει για τον ιδιοκτήτη ενός ξενώνα ή για οποιονδήποτε άνθρωπο έχει συμφωνήσει να μας βοηθήσει.
Και υπάρχει ακόμη ένα συχνό λάθος: ο υπερβολικά αισιόδοξος υπολογισμός χρόνου. «Σε δύο ώρες θα είμαστε κάτω». Μπορεί όμως να έχει ζέστη, να συναντήσουμε δύσκολο τερέν, να κάνουμε στάσεις ή να κινηθούμε πιο αργά από όσο υπολογίζαμε.
Καλύτερα να δίνουμε λίγο μεγαλύτερο περιθώριο και να ενημερώνουμε αν καθυστερούμε.
Όταν ξεχνάμε τους πεζοπόρους που έρχονται πίσω μας
Ένα από τα πιο όμορφα χαρακτηριστικά της πεζοπορικής κοινότητας είναι η αλληλοβοήθεια. Αλλά η αλληλοβοήθεια λειτουργεί μόνο όταν υπάρχει αμοιβαιότητα.
Αν βρούμε ένα σημείο με νερά, δεν χρειάζεται να πάρουμε όσα περισσότερα μπορούμε. Αν υπάρχει ένα μικρό καταφύγιο και φτάσουμε πρώτοι, δεν το μετατρέπουμε σε προσωπικό μας χώρο. Αν κατασκηνώνουμε ή κοιμόμαστε σε κοινόχρηστο χώρο, αφήνουμε χώρο και για εκείνον που μπορεί να φτάσει αργότερα.
Και όταν φτάνουμε αργά σε ένα καταφύγιο, δεν χρειάζεται να ανακοινώσουμε την άφιξή μας σε ολόκληρο το βουνό. Λίγη ησυχία. Λίγος σεβασμός.
Ο καθένας μπορεί να έχει διαφορετικό στόχο από τη διαδρομή του. Άλλος θέλει να κάνει 30 χιλιόμετρα, άλλος 10. Άλλος θέλει να φτάσει στην κορυφή πριν την ανατολή και άλλος θέλει απλώς να απολαύσει τη διαδρομή.
Όταν κρίνουμε τον άλλο από τον εξοπλισμό ή την ταχύτητά του
Στην πεζοπορία υπάρχει πάντα κάποιος με ελαφρύτερο σακίδιο. Κάποιος με ακριβότερα παπούτσια. Κάποιος που περπατάει πιο γρήγορα. Κάποιος που έχει τον πιο εξελιγμένο εξοπλισμό. Και κάποιος που ανεβαίνει με ένα παλιό σακίδιο και παπούτσια που έχει χρόνια.
Δεν υπάρχει ένας μοναδικός σωστός τρόπος να περπατήσει κανείς.
Ο εξοπλισμός πρέπει να εξυπηρετεί τον πεζοπόρο και όχι ο πεζοπόρος να προσπαθεί να αποδείξει κάτι μέσω του εξοπλισμού του.
Το ίδιο ισχύει για την ταχύτητα. Το ότι κάποιος περπατά γρήγορα δεν σημαίνει ότι όλοι πρέπει να περπατούν γρήγορα. Και το ότι κάποιος απολαμβάνει μια αργή, ολοήμερη διαδρομή δεν σημαίνει ότι ο γρήγορος πεζοπόρος «δεν βλέπει το βουνό».
Ο καθένας έχει τον δικό του ρυθμό, τους δικούς του στόχους και τις δικές του αντοχές.
Όταν κάνουμε τους άλλους να αισθάνονται άβολα
Το βουνό μπορεί να είναι για κάποιους περιπέτεια, για άλλους ηρεμία και για άλλους κοινωνική εμπειρία.
Κάποιοι θέλουν να μιλούν, να γελούν και να κάνουν παρέα. Άλλοι θέλουν σιωπή. Κάποιοι απολαμβάνουν ένα ποτό μετά τη διαδρομή. Άλλοι θέλουν να κοιμηθούν νωρίς. Κάποιοι θα περάσουν τη νύχτα σε καταφύγιο. Άλλοι στη σκηνή τους, μακριά από τον κόσμο.
Όλες αυτές οι επιλογές μπορούν να συνυπάρξουν, αρκεί η μία να μην επιβάλλεται στους άλλους.
Ιδιαίτερα στα καταφύγια, ο σεβασμός είναι βασικός κανόνας. Δεν μιλάμε δυνατά όταν οι υπόλοιποι κοιμούνται. Δεν καταλαμβάνουμε περισσότερο χώρο από όσο χρειαζόμαστε. Δεν κάνουμε πάρτι σε έναν κοινόχρηστο χώρο επειδή εμείς έχουμε διάθεση για γλέντι.
Όταν πιστεύουμε ότι οι κανόνες δεν ισχύουν για εμάς
Ίσως αυτό είναι το πιο επικίνδυνο από όλα. Επειδή γνωρίζουμε καλά ένα βουνό, επειδή έχουμε κάνει πολλές διαδρομές ή επειδή έχουμε μεγάλη εμπειρία, μπορεί να αρχίσουμε να θεωρούμε ότι ξέρουμε καλύτερα.
Όμως οι κανόνες μιας προστατευόμενης περιοχής, οι περιορισμοί της πυροπροστασίας, οι απαγορεύσεις κατασκήνωσης, οι οδηγίες των διαχειριστών μιας περιοχής και οι κανόνες ενός καταφυγίου δεν είναι προαιρετικοί.
🍃 Βασικές Αρχές Leave No Trace
- ✓ Παίρνουμε μαζί μας όλα τα σκουπίδια.
- ✓ Δεν αφήνουμε απορρίμματα «για να τα μαζέψει κάποιος».
- ✓ Μένουμε στη διαδρομή όπου αυτό απαιτείται.
- ✓ Δεν καταστρέφουμε τη βλάστηση.
- ✓ Δεν ενοχλούμε την άγρια ζωή.
- ✓ Σεβόμαστε τους χώρους κατασκήνωσης & τα καταφύγια.
- ✓ Ακολουθούμε πιστά τις τοπικές οδηγίες.
Το γεγονός ότι «κανείς δεν μας είδε» δεν μετατρέπει μια απαγορευμένη πράξη σε αποδεκτή συμπεριφορά.
