Όταν το «Σημάδι» Γίνεται Οπτική Ρύπανση: Η Ανάγκη για Σωστή Σηματοδότηση στα Μονοπάτια μας
Με αφορμή τις αλόγιστες αναγραφές με σπρέι στη διαδρομή Συκιά – Κονιακός της Γκιώνας.
Η πεζοπορία είναι, πάνω από όλα, μια πράξη σεβασμού προς τη φύση. Είναι η συνάντηση του ανθρώπου με το άγριο τοπίο, όπου η μόνη μας υποχρέωση είναι να αφήνουμε μόνο τα αποτυπώματα των ποδιών μας.
Δυστυχώς, σε ορισμένες από τις ομορφότερες διαδρομές της χώρας μας όπως στο ιστορικό και επιβλητικό μονοπάτι που συνδέει τη Συκιά με τον Κονιακό στη Γκιώνα παρατηρείται συχνά ένα φαινόμενο που ακυρώνει αυτή τη φιλοσοφία: η εκτεταμένη χρήση σπρέι πάνω σε βράχους.
Αν και η πρόθεση ορισμένων μπορεί να είναι η καθοδήγηση των πεζοπόρων, το αποτέλεσμα είναι εντελώς διαφορετικό: οπτική ρύπανση, περιβαλλοντική επιβάρυνση και, παραδόξως, σύγχυση στην ασφάλεια της διαδρομής.
Γιατί το Σπρέι στους Βράχους είναι Λανθασμένη Πρακτική;
- Περιβαλλοντική και Αισθητική Αλλοίωση: Τα χημικά χρώματα των σπρέι επιβαρύνουν τα πετρώματα και τους μικροοργανισμούς (όπως οι λειχήνες) που καλύπτουν τους βράχους. Επιπλέον, καταστρέφουν την αίσθηση του «ανέγγιχτου» τοπίου που αναζητά κάθε ορειβάτης.
- Προκαλεί Μπέρδεμα αντί για Ασφάλεια: Όταν ο καθένας ψεκάζει βέλη, κύκλους ή γράμματα κατά το δοκούν, δημιουργείται ένα «κοκτέιλ» από διαφορετικά χρώματα και σημάδια. Σε συνθήκες ομίχλης ή χαμηλού φωτισμού, ένας πεζοπόρος μπορεί εύκολα να ακολουθήσει λάθος σημάδι.
- Δεν αντέχει στο χρόνο: Τα κοινά σπρέι ξεθωριάζουν, ξεφλουδίζουν και αφήνουν αντιαισθητικές μουντζούρες, κάνοντας τη διαδρομή να φαίνεται παραμελημένη.
Πώς Γίνεται η Σωστή Σηματοδότηση Μονοπατιών;
Διεθνώς (αλλά και βάσει των ελληνικών τεχνικών προδιαγραφών για τα ορεινά μονοπάτια), η σηματοδότηση ακολουθεί αυστηρούς κανόνες εργονομίας, ορατότητας και προστασίας του περιβάλλοντος.
1. Διακριτικά Πινελάκια (Paint Marks)
• Μέγεθος: Μικρά ορθογώνια (π.χ. 5 x 8 εκ.) σε επιλεγμένα κομβικά σημεία.
• Υλικό: Ειδικά ακρυλικά χρώματα εξωτερικού χώρου (ανθεκτικά στις καιρικές συνθήκες) που εφαρμόζονται με πινέλο και πατρόν (στένσιλ).
• Τοποθεσία: Στο ύψος του ματιού, σε σταθερά σημεία (π.χ. στη ρίζα ενός βράχου ή σε κορμό δέντρου), χωρίς υπερβολές στην πυκνότητα.
2. Σταθερές Πινακίδες (Wayfinding)
• Στις διασταυρώσεις τοποθετούνται ξύλινες ή μεταλλικές πινακίδες με τις κατευθύνσεις, τους χρόνους πορείας και την απόσταση.
• Χρησιμοποιούνται μεταλλικοί ή ξύλινοι στύλοι, αποφεύγοντας το κάρφωμα πάνω σε ζωντανά δέντρα.
3. Κούκοι (Cairns)
• Σε αλπικά ή πετρώδη πεδία, η καλύτερη παραδοσιακή μέθοδος είναι οι μικροί πύργοι από πέτρες (κούκοι). Εναρμονίζονται απόλυτα με το τοπίο και δεν απαιτούν κανένα απολύτως χημικό υλικό.
Η Διαδρομή Συκιά – Κονιακός Αξίζει τον Σεβασμό μας
Το μονοπάτι που συνδέει τη Συκιά με τον Κονιακό, κάτω από τις επιβλητικές ορθοπλαγιές της Γκιώνας, είναι ένα στολίδι της Ρούμελης. Η ανάδειξή του πρέπει να γίνεται από οργανωμένους φορείς, ορειβατικούς συλλόγους και εκπαιδευμένους εθελοντές, με βάση μια ενιαία μελέτη σηματοδότησης.
Το μήνυμα είναι απλό: Αν θέλουμε να βοηθήσουμε στη διατήρηση ενός μονοπατιού, πιάνουμε το τσάπα και το κλαδευτήρι για να το καθαρίσουμε αφήνουμε τα σπρέι στο σπίτι.
