Μπατόν Πεζοπορίας: Σώζουν Πραγματικά τα Πόδια στην Ανηφόρα;

Για χρόνια, η χρήση των μπατόν (trekking poles) στην πεζοπορία και το ορεινό τρέξιμο αποτελούσε αντικείμενο έντονης συζήτησης. Οι μισοί ορκίζονται στην υποστήριξη που προσφέρουν, ενώ οι άλλοι μισοί τα θεωρούν περιττό βάρος που απλώς απασχολεί τα χέρια. 

 

Μια νέα επιστημονική μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Udine στην Ιταλία, με επικεφαλής τον καθηγητή αθλητικής επιστήμης και ορεινό δρομέα Nicola Giovanelli, έρχεται να δώσει μια ξεκάθαρη απάντηση: Ναι, τα μπατόν βοηθούν στην ανηφόρα αλλά όχι με τον τρόπο που φαντάζεστε.

Το Παράδοξο της Ενέργειας

Παλαιότερες έρευνες είχαν δείξει ότι η χρήση μπατόν σε επίπεδο έδαφος αυξάνει την κατανάλωση ενέργειας κατά περίπου 20%. Παράλληλα, στην ανηφόρα, οι μελέτες έδειχναν ελάχιστη έως μηδαμινή εξοικονόμηση ενέργειας (θερμίδων). 

 

Πώς εξηγείται, λοιπόν, το γεγονός ότι σε δοκιμές μέγιστης προσπάθειας σε ανηφόρα με κλίση 20 μοιρών, οι αθλητές που χρησιμοποιούσαν μπατόν ήταν 2,5% ταχύτεροι; 

 

Για να λύσει αυτό το μυστήριο, ο Giovanelli επιστράτευσε έναν ειδικά τροποποιημένο διάδρομο (που φτάνει σε κλίσεις έως και 45 μοίρες) και 15 έμπειρους δρομείς βουνού. Οι συμμετέχοντες δοκιμάστηκαν τόσο στο εργαστήριο όσο και σε πραγματικές συνθήκες στο βουνό, φορώντας: 

 

• Φορητούς αναλυτές VO₂ για τη μέτρηση της αερόβιας προσπάθειας.
• Ειδικούς αισθητήρες πίεσης στις λαβές των μπατόν.
• Αισθητήρες πίεσης (σόλες) μέσα στα παπούτσια τους για να μετράται η δύναμη που ασκούν τα πόδια στο έδαφος.

Τα 3 Βασικά Συμπεράσματα της Μελέτης

Η έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στο European Journal of Applied Physiology, κατέληξε σε εξαιρετικά ενδιαφέροντα δεδομένα:

1. Όσο αυξάνεται η κλίση, τόσο περισσότερο πιέζουμε τα μπατόν: Η δύναμη που ασκούσαν οι αθλητές στα μπατόν αυξανόταν προοδευτικά όσο πιο απότομη γινόταν η ανηφόρα.
2. Λιγότερη επιβάρυνση στα πόδια: Στις απότομες κλίσεις, οι αισθητήρες στα παπούτσια έδειξαν σημαντική μείωση της δύναμης που έπρεπε να ασκήσουν τα πόδια. Στις πραγματικές δοκιμές στο βουνό, η επιβάρυνση των ποδιών μειώθηκε κατά 5%, παρόλο που οι αθλητές κινούνταν 2,5% ταχύτερα!
3. Η τεχνική παίζει ρόλο: Η μείωση της επιβάρυνσης των ποδιών ήταν άμεσα ανάλογη με το πόσο δυνατά πίεζαν οι αθλητές τα μπατόν. Με απλά λόγια: πρέπει να τα χρησιμοποιείτε ενεργά, όχι απλώς να τα ακουμπάτε νωχελικά στο έδαφος.

Το Κλειδί της Επιτυχίας: Τα μπατόν δεν «παράγουν» ενέργεια ούτε μειώνουν τη συνολική κούραση του σώματος. Αυτό που κάνουν είναι να μεταφέρουν το φορτίο από τα κουρασμένα και υπερφορτωμένα πόδια σας στα (συχνά ξεκούραστα) χέρια και το πάνω μέρος του σώματος.

Αξίζει να τα Βάλετε στον Εξοπλισμό σας;

Αν και σε ήπιες ή κατηφορικές διαδρομές τα οφέλη είναι μικρότερα και μπαίνει στην εξίσωση το βάρος της μεταφοράς τους, η επιστήμη πλέον επιβεβαιώνει πως σε διαδρομές με μεγάλες και απότομες υψομετρικές διαφορές, τα μπατόν είναι ο καλύτερος σύμμαχός σας. 

 

Θα προστατεύσουν τους τετρακέφαλους και τα γόνατά σας, επιτρέποντάς σας να συνεχίσετε για περισσότερη ώρα και με μεγαλύτερη ασφάλεια.