Έπαθα Έμφραγμα Ανεβαίνοντας το Μονοπάτι. Αυτή Ήταν η Αίσθηση.
Τι μπορούν να μάθουν οι πεζοπόροι αντοχής από την παραλίγο μοιραία περιπέτεια ενός έμπειρου ορειβάτη.
Η αγαπημένη μου διαδρομή για την κορυφή του Υμηττού κερδίζει περίπου 400 μέτρα υψομετρικής διαφοράς σε μόλις ενάμισι χιλιόμετρο. Ξεκινάει απότομα πάνω από τη Μονή Καισαριανής και ανηφορίζει φιδωτά προς την κορυφογραμμή. Υπάρχουν πολύ πιο ομαλά και ξεκούραστα μονοπάτια στην Αττική, αλλά προτιμώ αυτό: έχει συγκλονιστική θέα στο λεκανοπέδιο, είναι δίπλα στο σπίτι μου και προσφέρει μια εξαιρετικά αποδοτική προπόνηση.
Δεν είμαι κανένας σπουδαίος αθλητής, σίγουρα όχι ο πιο γρήγορος, αλλά είμαι σταθερός. Τα τελευταία 15 χρόνια έχω ανέβει αυτό το μονοπάτι πάνω από 2.000 φορές. Ξέρω τη διαδρομή σπιθαμή προς σπιθαμή. Ξέρω πού βγαίνουν οι πρώτες μοβ ανεμώνες την άνοιξη, πού κρατάει πάγο το μονοπάτι τις κρύες μέρες του Γενάρη και ποια πεύκα μυρίζουν πιο έντονα κάτω από τον καλοκαιρινό ήλιο.
Γνωρίζω επίσης άριστα τον ρυθμό μου. Η ανάβαση μού παίρνει περίπου 35 λεπτά. Ακόμα και στις πιο κουρασμένες μέρες μου, διατηρώ ένα σταθερό, γρήγορο βήμα. Γι' αυτό και κατάλαβα αμέσως ότι κάτι πήγαινε πολύ λάθος όταν, στα μισά της διαδρομής, σταμάτησα απότομα.
Σαν να περπατάς κάτω από το νερό
Ήταν ένα λαμπερό πρωινό του Απρίλη, με ιδανικές συνθήκες. Είχα ξεκινήσει με τον συνηθισμένο μου ρυθμό, αλλά σε ένα απότομο κομμάτι μετά τις πρώτες στροφές, απλώς... «έσβησα». Η αίσθηση ήταν σαν να περπατάω κάτω από το νερό: έδινα εντολή στα πόδια μου να προχωρήσουν, αλλά εκείνα αρνούνταν να υπακούσουν.
Δεν ένιωθα πόνο, τίποτα άλλο. Ανέπνεα βαριά, αλλά αυτό είναι φυσιολογικό σε μια τόσο απότομη ανηφόρα. «Αυτό πρέπει να είναι το περιβόητο "κόψιμο" (bonking) που λένε οι αθλητές των ultra-marathons», σκέφτηκα. Αλλά γιατί να μου συμβεί σε ένα μονοπάτι που το ξέρω τόσο καλά; Συνέχισα να σέρνω τα πόδια μου, ψάχνοντας δικαιολογίες: Φταίει η κόπωση των ημερών; Μήπως περνάω κάποια ίωση που μου στερεί την ενέργεια; Ή μήπως τα σημάδια της ηλικίας εμφανίζονται όπως έλεγε ο Χέμινγουεϊ για τη χρεοκοπία: σταδιακά, και μετά όλα μαζί;
Πριν από μερικά χρόνια, έρευνες έδειξαν ότι οι αθλητές αντοχής παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα ασβεστίου στις στεφανιαίες αρτηρίες (CAC), κάτι που στο γενικό πληθυσμό συνδέεται με τη δημιουργία αθηρωματικής πλάκας και κίνδυνο εμφράγματος. Ωστόσο, νεότερες μελέτες (όπως αυτή στο περιοδικό Circulation) καθησυχάζουν: η πλάκα στους αθλητές τείνει να είναι πιο λεία, σκληρή και σταθερή, άρα λιγότερο πιθανό να σπάσει. Επιπλέον, όσοι κάνουν 150-300 λεπτά έντονης άσκησης την εβδομάδα έχουν σχεδόν 50% λιγότερες πιθανότητες πρόωρου θανάτου. Η πεζοπορία κάνει καλό αρκεί να ακούμε το σώμα μας.
Το λάθος του «εγωισμού» στο βουνό
Στα μισά του Υμηττού, θα έπρεπε να είχα σταματήσει. Όμως ένιωθα περισσότερο αμήχανα παρά ανήσυχα. Στο μονοπάτι συνάντησα μια γνωστή μου που κατέβαινε. Το μόνο που με ένοιαζε εκείνη τη στιγμή ήταν να πιέσω τον εαυτό μου να δείχνει ότι βαδίζει άνετα, για να μη με δει να σέρνομαι. Τα κατάφερα οριακά.
Όταν έφτασα επιτέλους στην κορυφή, ένιωθα σχεδόν θριαμβευτής. Ο φίλος μου ο Γιώργος, που με περίμενε εκεί, είχε άλλη άποψη.
«Είσαι σαν πεθαμένος», μου είπε μόλις με είδε.
«Απλώς... θέλω μια ανάσα», κατάφερα να ψιθυρίσω, λαχανιάζοντας λες και είχα ανέβει τον Όλυμπο μονορούφι. Κάθισα σε έναν βράχο. Μετά από λίγα λεπτά η αναπνοή μου επανήλθε και στην κατάβαση ένιωθα σχεδόν καλά.
Δύο ώρες αργότερα, αφού έφαγα και έκανα ντους, ήμουν έτοιμος να ξεχάσω το περιστατικό. Όμως δύο πράγματα με έβαλαν σε σκέψεις: οι σφυγμοί μου σε ηρεμία παρέμεναν κολλημένοι πάνω από τους 80 (ενώ το φυσιολογικό μου είναι 55) και η γυναίκα μου με πίεσε να πάω σε έναν γιατρό.
Αν το ότι συνέχισα την ανάβαση ήταν το πρώτο μου λάθος, το δεύτερο ήταν ότι πήγα στο τοπικό κέντρο υγείας... περπατώντας. Από εκεί με έστειλαν εσπευσμένα στα επείγοντα μεγάλου νοσοκομείου. Τα πράγματα έγιναν ξεκάθαρα μέσα στην αίθουσα των επειγόντων, όταν συνδεδεμένος στο καρδιογράφημα, άκουσα από τα μεγάφωνα: «Καρδιολογικό επείγον, θάλαμος 9».
Ο θάλαμος 9 ήταν ο δικός μου.
Η διάγνωση και το μάθημα
Μία ώρα μετά βρισκόμουν στο χειρουργείο για αγγειοπλαστική (μπαλονάκι) and τοποθέτηση στεντ στον αριστερό πρόσθιο κατιόντα κλάδο την αρτηρία που οι γιατροί αποκαλούν μεταφορικά «the widowmaker». Μια αθηρωματική πλάκα είχε σπάσει κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας, δημιουργώντας θρόμβο που έφραξε το αγγείο.
Είναι αδύνατον να πούμε αν η πεζοπορία βοήθησε ή έβλαψε στην περίπτωσή μου. Μήπως η καλή μου φυσική κατάσταση προστάτευσε την καρδιά μου από μόνιμη ζημιά όσο η ροή του αίματος είχε μειωθεί; Ή μήπως έπαιξε ρόλο το γονιδιακό background (ο πατέρας μου έχει ήδη τρία στεντ);
Ευτυχώς, ο καρδιολόγος μού επέτρεψε να επιστρέψω πλήρως στις δραστηριότητές μου μετά από έναν μήνα ξεκούρασης. Έκτοτε έχω επιστρέψει στον Υμηττό, έχω κάνει μεγάλες πεζοπορίες στην Πίνδο και ταξίδεψα για trekking στο Νεπάλ.
Αυτό που σκέφτομαι συχνά στις πλέον πεζοπορίες μου είναι το εξής: Μήπως εμείς, οι άνθρωποι των σπορ αντοχής, είμαστε οι χειρότεροι εχθροί του εαυτού μας όταν πρόκειται να αναγνωρίσουμε ένα ιατρικό πρόβλημα;
Έχουμε μάθει να πιέζουμε τον εαυτό μας μέσα από την κούραση και τη δυσφορία. Αυτός είναι ο ορισμός της αντοχής. Εκπαιδεύουμε το μυαλό μας να επιβάλλεται στο σώμα. Όμως, αυτό μπορεί να αποβεί μοιραίο.
Πριν από το έμφραγμα, νόμιζα ότι ήξερα τα συμπτώματα – με πρώτο τον έντονο πόνο στο στήθος. Σε μένα, η δύσπνοια και η ξαφνική, ανεξήγητη κόπωση ήταν τα μόνα σημάδια. Και ήταν ακριβώς ό,τι «περίμενα» να νιώσω, σε έναν βαθμό, ανεβαίνοντας μια πολύ απότομη πλαγιά.
Γι' αυτό, συνεχίστε να παίρνετε τα βουνά. Πιέστε τον εαυτό σας, χαρείτε τα μονοπάτια και γεμίστε τα πνευμόνια σας οξυγόνο. Αλλά κρατήστε αυτό από τη δική μου περιπέτεια: Αν νιώσετε μια αλλαγή που δεν μοιάζει με καμία άλλη, μην την υποτιμήσετε. Το βουνό θα είναι εκεί και αύριο.
