Οι Ορειβάτισσες που Σπάνε Στερεότυπα με Παραδοσιακές Φούστες
Σε ένα άθλημα γεμάτο κανόνες, «πρέπει» και εξειδικευμένο τεχνικό εξοπλισμό, οι Cholitas Escaladoras (Οι Ιθαγενείς Ορειβάτισσες) της Βολιβίας δεν ενδιαφέρονται καθόλου για τα στερεότυπα. Η Cecilia Llusco, ιδρύτρια του πρώτου σχετικού κινήματος, εξηγεί γιατί θα φοράει πάντα την παραδοσιακή της φούστα στα βουνά και πώς αναρριχάται «για το καλό όλων των γυναικών».
Η Επαναστατική Σημασία της Λέξης «Cholita»
Η λέξη «cholita» ήταν αρχικά υποτιμητική. Προέρχεται από την ισπανική λέξη cholo, που χρησιμοποιούνταν υποτιμητικά για τους ανθρώπους μικτής φυλής ή τους αυτόχθονες. Όμως, οι γυναίκες της φυλής Aymara στη Βολιβία επέλεξαν να οικειοποιηθούν τον όρο και να του αλλάξουν σημασία. Σήμερα, υπάρχουν cholitas που κάνουν skateboard, cholitas στην ελεύθερη πάλη, και φυσικά, οι cholitas που κατακτούν τις πιο ψηλές κορυφές των Άνδεων.
Το να βλέπεις αυτές τις γυναίκες να σκαρφαλώνουν σε παγωμένους τοίχους με τις πολύχρωμες, πλισέ φούστες τους (polleras), να έρχονται σε έντονη αντίθεση με το λευκό του πάγου, είναι μια εικόνα που σου μένει χαραγμένη. Πώς όμως τα καταφέρνουν;
Η Ιστορία της Cecilia Llusco
«Ιδρύσαμε τις Cholitas Escaladoras το 2015, επειδή υπήρχε πολλή βία κατά των γυναικών (γυναικοκτονίες) και μεγάλες διακρίσεις εις βάρος των γυναικών που φορούσαν την παραδοσιακή μας ενδυμασία.»
Η Cecilia είδε για πρώτη φορά το βουνό Huayna Potosi σε ηλικία οκτώ ετών. Ήταν ένα παιδικό όνειρο που φάνταζε απλησίαστο. Μεγαλώνοντας, εργάστηκε ως βαστάζος (porter) και μαγείρισσα για ξένους ορειβάτες. Η πρόσβαση σε εξοπλισμό ήταν σχεδόν αδύνατη για τις ντόπιες γυναίκες.
Το 2015, μαζί με την Lidia Huayllas, αποφάσισαν να ενώσουν τις γυναίκες που μοιράζονταν το ίδιο όνειρο. Στις 17 Δεκεμβρίου 2015, 11 ιθαγενείς γυναίκες πάτησαν για πρώτη φορά την κορυφή του Huayna Potosi, στα 6.088 μέτρα.
Οι Δυσκολίες και η Αμφισβήτηση
Όταν βρίσκονταν στο high camp (το καταφύγιο πριν την κορυφή), δέχτηκαν έντονη κριτική από άνδρες οδηγούς βουνού. Τις κατηγορούσαν ότι εξαιτίας τους «δεν θα χιόνιζε στο βουνό» ή ότι θα πάθαιναν ατυχήματα λόγω της φούστης. Εκείνες όμως «έκλεισαν τα αυτιά τους» και προχώρησαν με δύναμη.
Η Τεχνική: Πώς Σκαρφαλώνεις με Φούστα;
Πολλοί πιστεύουν ότι οι Cholitas βγάζουν τις φούστες τους κατά την ανάβαση και τις ξαναφορούν στην κορυφή. Αυτό είναι μύθος. Η Cecilia εξηγεί τη διαδικασία:
- Η ζώνη (harness): Περνούν την ορειβατική ζώνη μέσα από τη φούστα, κάνοντας μια πατέντα στις εσωτερικές ραφές.
- Η διαχείριση στον πάγο: Όταν ο τοίχος έχει μεγάλη κλίση, μαζεύουν το μπροστινό μέρος της φούστης και το δένουν γύρω από τη μέση τους για να μην σκοντάψουν.
- Τα κραμπόν: Στην αρχή κατέστρεψαν πολλές φούστες και μεσοφόρια, καθώς τα κραμπόν (οι μεταλλικές αιχμές στα παπούτσια) σκίζονταν στο λεπτό ύφασμα. Πλέον, έχουν μάθει να κινούνται με απόλυτη ακρίβεια.
| Βουνό | Υψόμετρο | Σημείωση |
|---|---|---|
| Huayna Potosi | 6.088μ. | Η πρώτη τους κορυφή (2015) |
| Illimani | 6.402μ. | Από τα πιο εμβληματικά βουνά της Βολιβίας |
| Sajama | 6.542μ. | Το υψηλότερο βουνό στη Βολιβία |
| Aconcagua | 6.959μ. | Η υψηλότερη κορυφή της Αμερικής (Αργεντινή) |
Το Μεγάλο Όνειρο: Το Έβερεστ
Έχοντας ήδη κατακτήσει μερικές από τις υψηλότερες κορυφές της Νότιας Αμερικής, ο επόμενος μεγάλος στόχος είναι το Έβερεστ. Το πλάνο τους είναι να επιχειρήσουν την ανάβαση από την πλευρά του Νεπάλ, συγκεντρώνοντας πόρους μέσω crowdfunding και αναζητώντας χορηγούς, καθώς ο εξοπλισμός παραμένει το μεγαλύτερο οικονομικό τους εμπόδιο.
Όταν τη ρωτούν αν θα βγάλει τη φούστα της για να φορέσει την ειδική ολόσωμη φόρμα για το υψόμετρο του Έβερεστ, η απάντησή της είναι ξεκάθαρη:
«Δεν πρόκειται να βγάλουμε τις φούστες μας. Ξέρουμε πώς να τις φορέσουμε και δεν θα τις αποχωριστούμε για κανέναν λόγο».
Μια Αλλαγή που Αγκαλιάζει τις Επόμενες Γενιές
Η ορειβασία άλλαξε ριζικά τη ζωή αυτών των γυναικών. Όπως λέει η Cecilia, «αφήσαμε τον φόβο μας στο Aconcagua». Πλέον μιλούν ανοιχτά, ταξιδεύουν στον κόσμο και εμπνέουν τις κόρες τους. Η 13χρονη κόρη της Cecilia, η Camila, έχει ήδη ανέβει στο τεχνικό βουνό Pequeño Alpamayo (5.425μ.), αποδεικνύοντας ότι η νέα γενιά των Cholitas είναι έτοιμη να πάει ακόμα πιο ψηλά.
