Σε ένα ατύχημα με χιονοστιβάδα, κάθε δευτερόλεπτο που περνάει είναι κρίσιμο για την επιβίωση των θαμμένων θυμάτων. Ενώ η τακτική εκπαίδευση και η ψυχραιμία είναι απαραίτητα εφόδια για κάθε ορειβάτη και χιονοδρόμο, υπάρχει μια ύπουλη παγίδα που μπορεί να καθυστερήσει ακόμα και τους πιο έμπειρους διασώστες: οι ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές (EMI).
Πρόκειται για διαταραχές που επηρεάζουν τη λειτουργία των συσκευών έρευνας και διάσωσης, των γνωστών μας πομποδεκτών χιονοστιβάδας (AVT).
Οι πομποδέκτες λειτουργούν στην τυποποιημένη διεθνώς συχνότητα των 457 kHz. Όταν κάποιος θαφτεί, η συσκευή του εκπέμπει συνεχώς σε αυτή τη συχνότητα, και οι διασώστες γυρίζουν τις δικές τους συσκευές σε κατάσταση «λήψης» για να εντοπίσουν το σήμα.
Ωστόσο, στη φάση της αναζήτησης, ο πομποδέκτης λαμβάνει εξαιρετικά αδύναμα σήματα. Οποιαδήποτε παρεμβολή σε αυτή τη φάση μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια εμβέλειας, λανθασμένες ενδείξεις κατεύθυνσης και «σήματα-φαντάσματα», κοστίζοντας πολύτιμο χρόνο.
Ποιες είναι οι πηγές των παρεμβολών;
Οι συσκευές μας επηρεάζονται από τριών ειδών πηγές, τις οποίες κουβαλάμε μαζί μας ή συναντάμε στο βουνό:
1. Ενεργές Πηγές (Ηλεκτρονικά)
Είναι όλες οι ηλεκτρονικές συσκευές που λειτουργούν και παράγουν ηλεκτρομαγνητικά σήματα ή θόρυβο.
Παραδείγματα: Smartphones, ρολόγια GPS (smartwatches), κάμερες δράσης (GoPro), ασύρματοι, θερμαινόμενα γάντια/κάλτσες και ηλεκτρονικοί αερόσακοι (airbags).
Επίπτωση: Η άμεση γειτνίασή τους με τον πομποδέκτη μειώνει δραστικά την εμβέλεια ανίχνευσης.
2. Παθητικές Πηγές (Μεταλλικά Αντικείμενα)
Αντικείμενα που δεν παράγουν δικό τους ρεύμα, αλλά αλλοιώνουν και διαταράσσουν το ραδιοπεδίο γύρω από τον πομποδέκτη.
Παραδείγματα: Το μεταλλικό φτυάρι χιονιού, οι κουβέρτες επιβίωσης (αλουμινοκουβέρτες), τα πιολέ (τσεκούρια πάγου), ακόμα και το αλουμινόχαρτο από μια σοκολάτα στην τσέπη σας!
3. Περιβαλλοντικές Πηγές
Μεγάλης κλίμακας υποδομές που μπορούν να επηρεάσουν τη συσκευή σας ακόμη και από απόσταση αρκετών μέτρων.
Παραδείγματα: Γραμμές μεταφοράς υψηλής τάσης, πυλώνες από λιφτ χιονοδρομικών κέντρων και αναμμένοι κινητήρες χιονοκίνητων οχημάτων (snowmobiles).
Οδηγός Επιβίωσης: Πώς να προστατευτείτε
Η Διεθνής Ομοσπονδία Αναρρίχησης και Ορειβασίας (IUAA) έχει εκδώσει συγκεκριμένες οδηγίες για τη μείωση του ρίσκου:
Κρατάτε αποστάσεις στην εκπομπή (20 cm): Όταν κινείστε στο βουνό και ο πομποδέκτης σας εκπέμπει (κατάσταση SEND), βεβαιωθείτε ότι όλα τα μέταλλα και τα ηλεκτρονικά απέχουν τουλάχιστον 20 εκατοστά από τη συσκευή.
Αυξήστε την απόσταση στην αναζήτηση (50 cm): Όταν ψάχνετε για θύμα (κατάσταση SEARCH), τεντώστε το χέρι σας. Ο πομποδέκτης πρέπει να απέχει τουλάχιστον μισό μέτρο από το σώμα σας, το ρολόι σας ή το κινητό σας.
Απενεργοποιήστε τα πάντα: Κατά τη διάρκεια της έρευνας, απενεργοποιήστε ή βγάλτε από πάνω σας κινητά, έξυπνα ρολόγια και θερμαινόμενα ρούχα.
Κανόνας του μισού: Αν είστε αναγκασμένοι να κάνετε έρευνα κάτω από γραμμές υψηλής τάσης, μειώστε την ακτίνα ζώνης αναζήτησης στο μισό.
Ενημερώστε το λογισμικό: Οι κατασκευαστές αναβαθμίζουν συχνά το λογισμικό των πομποδεκτών για να φιλτράρουν καλύτερα τον ηλεκτρομαγνητικό θόρυβο. Κρατήστε τη συσκευή σας ενημερωμένη.
Tip Εκπαίδευσης: Στην επόμενη προπόνηση με την παρέα σας στο βουνό, δοκιμάστε να πλησιάσετε εσκεμμένα ένα κινητό τηλέφωνο στον πομποδέκτη σας την ώρα που ψάχνετε. Η συμπεριφορά της συσκευής θα σας πείσει αμέσως για τη σοβαρότητα του προβλήματος!
Είναι αδύνατο να εξαλείψουμε πλήρως τις παρεμβολές στο σύγχρονο περιβάλλον, αλλά εφαρμόζοντας αυτούς τους απλούς κανόνες, διασφαλίζουμε ότι το σήμα διάσωσης θα παραμείνει καθαρό όταν θα κρίνεται μια ανθρώπινη ζωή.
