Στην Ελλάδα, έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε την ασφάλεια στις υπαίθριες δραστηριότητες ως κάτι δεδομένο ή, στην χειρότερη περίπτωση, ως ζήτημα καλής τύχης.
Όμως, η τραγική ιστορία του Ερμή Θεοχαρόπουλου, που έχασε τη ζωή του στα Τζουμέρκα το 2022, και ο αγώνας του πατέρα του, Γιάννη, έρχονται να ανατρέψουν αυτή την ψευδαίσθηση. Η πρόσφατη συζήτηση στο Monday’s Diary με τον Γιώργο Λέντζα αναδεικνύει ένα σκληρό συμπέρασμα: Στην Ελλάδα, αν τραυματιστείς σοβαρά στο βουνό, η πιθανότητα επιβίωσής σου εξαρτάται από ένα σύστημα που ουσιαστικά δεν υπάρχει.
1. HEMS: Το κενό ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο
Όταν μιλάμε για εναέρια διάσωση, συχνά το μυαλό μας πηγαίνει σε «πολυτέλειες» για λίγους ορειβάτες. Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Το HEMS (Helicopter Emergency Medical Service) είναι η επείγουσα προνοσοκομειακή φροντίδα.
Σε αντίθεση με τα βαριά στρατιωτικά ελικόπτερα που χρησιμοποιούνται σήμερα στην Ελλάδα (όπως τα Super Puma), ένα ελικόπτερο HEMS είναι ένα «ιπτάμενο ασθενοφόρο». Είναι μικρό, ευέλικτο, μπορεί να προσεγγίσει απόκρημνα σημεία και, το κυριότερο, φέρει εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό και εξοπλισμό ανάνηψης. Στην περίπτωση του Ερμή, η καθυστέρηση 5 ωρών και η έλλειψη ιατρικής υποστήριξης εντός του ελικοπτέρου ήταν οι καθοριστικοί παράγοντες που οδήγησαν στο μοιραίο.
2. Τεχνική Δυσκολία vs Διακινδύνευση
Μια από τις πιο σημαντικές διακρίσεις που έγιναν στη συζήτηση είναι αυτή μεταξύ δυσκολίας και ρίσκου.
Τεχνική Δυσκολία: Αφορά τις ικανότητες που απαιτούνται για να ανέβεις μια πλαγιά.
Διακινδύνευση: Αφορά το τι θα συμβεί αν κάτι πάει στραβά.
Πολλά ελληνικά βουνά, όπως ο Όλυμπος ή τα Τζουμέρκα, θεωρούνται «εύκολα» ή προσβάσιμα. Αυτό όμως δημιουργεί μια παγίδα: άνθρωποι χωρίς εκπαίδευση υποτιμούν το πεδίο. Η έλλειψη ορειβατικής παιδείας οδηγεί σε ατυχήματα που, σε συνδυασμό με την απουσία διάσωσης, γίνονται θανατηφόρα.
3. Η Εκπαίδευση ξεκινά από το σχολείο
Ο Γιάννης Θεοχαρόπουλος και ο Νίκος Λαζανάς υπογραμμίζουν ότι η ασφάλεια είναι ζήτημα κουλτούρας. Στην Ευρώπη, τα παιδιά διδάσκονται από το δημοτικό:
Πώς να χρησιμοποιούν έναν απινιδωτή.
Πώς να παρέχουν πρώτες βοήθειες και ΚΑΡΠΑ.
Τη χρήση πομποδεκτών σε περίπτωση χιονοστιβάδας.
Στην Ελλάδα, η ορειβασία και η ασφάλεια στη φύση παραμένουν «εξωτικές» έννοιες για το εκπαιδευτικό σύστημα, αφήνοντας τους πολίτες εκτεθειμένους στην άγνοια.
4. Η Διεκδίκηση για το «Αύριο»
Ο αγώνας για τον «Νόμο του Ερμή» δεν αφορά μόνο τους ορειβάτες. Αφορά:
Τον κάτοικο ενός απομακρυσμένου νησιού που παθαίνει έμφραγμα.
Τον οδηγό σε ένα σοβαρό τροχαίο στην επαρχία.
Τον τουρίστα που κινδυνεύει σε ένα φαράγγι.
Η δημιουργία ενός δικτύου βάσεων εναέριας διάσωσης με ακτίνα 70 χλμ. η μία από την άλλη, είναι η μόνη λύση για να καλυφθεί η χώρα με ευρωπαϊκά πρότυπα.
Το βουνό μας διδάσκει ταπεινότητα και ψυχραιμία. Όμως, η πολιτεία οφείλει να παρέχει τα μέσα ώστε η ανθρώπινη ζωή να μην κοστολογείται λιγότερο από το γραφειοκρατικό κόστος. Όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά: «Η ελπίδα μας είναι η εκπαίδευση και η διεκδίκηση σωστών μέσων διάσωσης. Αξίζει κάθε λεπτό από τον χρόνο μας.»
Το βίντεο αποτελεί μια συγκλονιστική συζήτηση στο πλαίσιο του Monday’s Diary Roundtable με τον Γιώργο Λέντζα, όπου ο Γιάννης Θεοχαρόπουλος (πατέρας του αδικοχαμένου ορειβάτη Ερμή), ο Νίκος Λαζανάς και ο Φώτης Θεοχάρης αναλύουν την επιτακτική ανάγκη για τη δημιουργία ενός σύγχρονου συστήματος εναέριας διάσωσης στην Ελλάδα.
