Η ελληνική ορειβασία εξελίσσεται. Περισσότερος κόσμος ανεβαίνει στο βουνό, περισσότερες διαδρομές γίνονται γνωστές και η επιρροή των σύγχρονων τάσεων εξοπλισμού είναι πλέον έντονη.
Μαζί με αυτή την εξέλιξη, όμως, εμφανίζεται και μια επικίνδυνη γενίκευση: η αντίληψη ότι το ελαφρύ υπόδημα είναι επαρκές για κάθε μορφή κίνησης στο ελληνικό βουνό.
Η πραγματικότητα είναι διαφορετική.
Το ελληνικό ορεινό περιβάλλον είναι ιδιαίτερο
Η ελληνική ορειβασία δεν διεξάγεται σε ήπια, σταθερά εδάφη. Αντίθετα, χαρακτηρίζεται από:
-
σαθρό ασβεστολιθικό υπόστρωμα
-
έντονες κλίσεις και απότομες καταβάσεις
-
στενές τραβέρσες με έκθεση
-
υγρές πλάκες και χαλαρές πέτρες
-
απότομες καιρικές μεταβολές
Από τον Όλυμπο και την Πίνδο έως τον Ταΰγετο και τα Λευκά Όρη, το έδαφος απαιτεί σταθερότητα, έλεγχο και στήριξη, όχι μόνο χαμηλό βάρος.
Ορειβατικό μποτάκι: εργαλείο, όχι κατάλοιπο του παρελθόντος
Το ορειβατικό μποτάκι δεν είναι ξεπερασμένο. Είναι σχεδιασμένο για:
-
προστασία του αστραγάλου σε ανώμαλο τερέν
-
καλύτερη μεταφορά φορτίου με σακίδιο
-
σταθερό πάτημα σε σαθρό ή μικτό έδαφος
-
μεγαλύτερη ακρίβεια σε καταβάσεις
Στην ελληνική ορειβασία, όπου οι διαδρομές συχνά συνδυάζουν μονοπάτι, λούκι, κόψη και πεδίο χωρίς σήμανση, η στήριξη του ποδιού παίζει καθοριστικό ρόλο.
Η υπερεκτίμηση της «ελαφρότητας»
Η ελαφρότητα αποτελεί πλεονέκτημα μόνο όταν το επιτρέπει το περιβάλλον. Στην ορειβασία, το μειωμένο βάρος στο πόδι δεν αντισταθμίζει:
-
την απώλεια πλευρικής σταθερότητας
-
την αυξημένη καταπόνηση των αρθρώσεων
-
την ανάγκη συνεχούς διόρθωσης του πατήματος
Ιδιαίτερα σε διαδρομές με υψομετρική διαφορά, σακίδιο και κακό έδαφος, η σταθερότητα συχνά οδηγεί σε μικρότερη συνολική κόπωση, ακόμα και αν το υπόδημα είναι βαρύτερο.
Το πρόβλημα της καθολικής λύσης
Στην ελληνική ορειβασία δεν υπάρχουν «μία λύση για όλα».
-
Άλλο υπόδημα απαιτεί η θερινή ανάβαση σε στέρεο μονοπάτι
-
άλλο η φθινοπωρινή κίνηση σε σαθρά περάσματα
-
άλλο η χειμερινή ορειβασία με χιόνι και πάγο
Η απαξίωση του ορειβατικού μποτακιού βασίζεται περισσότερο σε αισθητικές και κοινωνικές αντιλήψεις παρά σε αντικειμενική αξιολόγηση του πεδίου.
Ασφάλεια αντί εικόνας
Η ελληνική ορειβασία δεν είναι πεδίο επίδειξης. Είναι δραστηριότητα που απαιτεί κρίση, προσαρμοστικότητα και σεβασμό στο περιβάλλον.
Το υπόδημα δεν αποτελεί δήλωση ταυτότητας, αλλά κρίσιμο κομμάτι ατομικής ασφάλειας.
Η επιλογή εξοπλισμού πρέπει να καθορίζεται από:
-
το έδαφος
-
την εποχή
-
το φορτίο
-
την εμπειρία της ομάδας
Όχι από το τι θεωρείται «σύγχρονο» ή «μοντέρνο».
Η ελληνική ορειβασία δεν χρειάζεται να απορρίψει την εξέλιξη. Χρειάζεται όμως να επαναφέρει το ορειβατικό μποτάκι στη σωστή του θέση: ως βασικό εργαλείο για δύσκολο, σαθρό και απαιτητικό πεδίο.
Ορισμένες διαδρομές απαιτούν περισσότερη στήριξη.
Και το ελληνικό βουνό δεν διαπραγματεύεται.
