Οι καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στην πεζοπορία εμφανίζονται απρόβλεπτα και συχνά μακριά από άμεση βοήθεια. Ένας τραυματισμός στο βουνό μπορεί να σε βρει με ελάχιστα μέσα, όμως η ψυχραιμία, η σωστή εκτίμηση της κατάστασης και η δημιουργική χρήση του εξοπλισμού σου μπορούν να κάνουν τη διαφορά μέχρι να φτάσεις σε ασφαλές σημείο ή να λάβεις επαγγελματική φροντίδα.
Έμπειροι πεζοπόροι και εκπαιδευτές πρώτων βοηθειών επισημαίνουν ότι πολλά αντικείμενα που ήδη υπάρχουν στο σακίδιό μας μπορούν να λειτουργήσουν ως αυτοσχέδιο κιτ πρώτων βοηθειών.
Οι παρακάτω πρακτικές λύσεις δεν αντικαθιστούν την εκπαίδευση αλλά δείχνουν πώς η εφευρετικότητα μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια.
Νάρθηκες και υποστηρίγματα
Ένα στραμπούληγμα στον αστράγαλο ή ένα κάταγμα στο δάχτυλο απαιτούν σταθεροποίηση για να αποφευχθεί επιδείνωση του τραυματισμού. Μπαστούνια πεζοπορίας και υποστρώματα ύπνου μπορούν να λειτουργήσουν ως νάρθηκες για το πόδι, ενώ επιπλέον ρούχα –όπως ένα μπουφάν– προσφέρουν απαραίτητη απορρόφηση κραδασμών.
Για μικρότερες αρθρώσεις, αντικείμενα από το φυσικό περιβάλλον μπορεί να είναι πιο κατάλληλα. Μαλακές ρίζες ή λείες επιφάνειες μπορούν να προσφέρουν στήριξη χωρίς να προκαλούν επιπλέον πόνο. Η στερέωση γίνεται με γάζα, ιατρική ταινία ή ακόμα και μονωτική ταινία.
Επιδέσεις τραυμάτων
Ένα ανοιχτό τραύμα στο ύπαιθρο εγκυμονεί κίνδυνο μόλυνσης. Αφού καθαριστεί με νερό και απολυμαντικό, πρέπει να προστατευτεί από τη βρωμιά και την υγρασία. Μπαντάνες, πετσέτες σακιδίου ή καθαρά υφάσματα μπορούν να λειτουργήσουν ως πρόχειροι επίδεσμοι.
Για φουσκάλες, η μονωτική ταινία είναι ιδιαίτερα χρήσιμη, καθώς μειώνει την τριβή. Τοποθετείται καλύτερα μόλις αρχίσει να σχηματίζεται η φουσκάλα, ώστε να αποφευχθεί μεγαλύτερος πόνος αργότερα.
Αυτοσχέδιες ανάρτησεις χεριού
Τραυματισμοί σε ώμο, αγκώνα ή χέρι γίνονται ακόμα πιο επώδυνοι όταν κουβαλάς βαρύ σακίδιο. Σε περιπτώσεις εξαρθρώσεων ή διαστρεμμάτων, μια ανάρτηση μπορεί να περιορίσει την κίνηση και τον πόνο. Ένα μπουφάν, μια κουβέρτα, μια μπαντάνα ή ακόμη και ένα άδειο μαλακό σακίδιο μπορούν να δεθούν γύρω από τον λαιμό και να στηρίξουν το χέρι. Αν υπάρχει συνοδοιπόρος, είναι προτιμότερο να αναλάβει εκείνος το βάρος του εξοπλισμού.
Θερμά επιθέματα
Οι μυϊκοί πόνοι μπορούν να ανακουφιστούν με θερμότητα. Κάλτσες ή ελαφριά ρούχα βουτηγμένα σε ζεστό νερό, στραγγισμένα και τοποθετημένα σε σακουλάκι, λειτουργούν ως πρόχειρο θερμό επίθεμα. Ακόμα και ρούχα που δεν είναι απολύτως καθαρά μπορούν να φανούν χρήσιμα σε τέτοιες στιγμές.
Προστασία από το κρύο (hypo wraps)
Ένας ακινητοποιημένος πεζοπόρος κινδυνεύει να κρυώσει γρήγορα, ακόμα και σε ήπιες καιρικές συνθήκες. Για τη διατήρηση της θερμοκρασίας του σώματος, μπορεί να δημιουργηθεί ένα «hypo wrap» με αντικείμενα του σακιδίου. Ένα tarp και ένα υπόστρωμα βοηθούν στην απομόνωση από το έδαφος, ενώ η τεχνική «burrito» θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματική: πρώτα ένα αδιάβροχο ή θερμικό φύλλο ως φράγμα υγρασίας, μετά υπνόσακος και τέλος τύλιγμα με tarp γύρω από όλο το σώμα.
Τι να αποφεύγεις: αυτοσχέδια τουρνικέ
Παρότι συχνά αναφέρονται ως λύση για έντονη αιμορραγία, τα αυτοσχέδια τουρνικέ από ζώνες, σχοινιά ή υφάσματα δεν συνιστώνται. Η άνιση πίεση μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στους ιστούς και σε ακραίες περιπτώσεις να οδηγήσει ακόμη και σε ακρωτηριασμό.
