Όποιος κινείται στην ύπαιθρο γνωρίζει καλά ότι τα κουνούπια μπορούν να μετατρέψουν μια κατά τα άλλα ευχάριστη πεζοπορία ή διανυκτέρευση σε δοκιμασία. Συχνά η συζήτηση επικεντρώνεται στα εντομοαπωθητικά και στον ρουχισμό, όμως λιγότερη προσοχή δίνεται σε έναν παράγοντα εξίσου σημαντικό: την προσωπική υγιεινή και τις οσμές που παράγει το ανθρώπινο σώμα.
Η όσφρηση των κουνουπιών
Τα κουνούπια δεν κινούνται τυχαία. Εντοπίζουν τους ανθρώπους κυρίως μέσω της όσφρησης, αναζητώντας συγκεκριμένες χημικές ουσίες που εκπέμπουμε φυσικά. Το διοξείδιο του άνθρακα από την αναπνοή, το γαλακτικό οξύ και άλλες ενώσεις που περιέχονται στον ιδρώτα και στη σωματική οσμή αποτελούν βασικά «σήματα» για αυτά. Όσο αυξάνονται αυτές οι εκπομπές, τόσο ευκολότερα γινόμαστε αντιληπτοί.
Ιδρώτας, βακτήρια και ελκυστικότητα
Ο ιδρώτας από μόνος του δεν είναι ιδιαίτερα έντονος σε οσμή. Όταν όμως παραμένει στο δέρμα, δημιουργεί το κατάλληλο περιβάλλον για βακτήρια, τα οποία παράγουν ουσίες ιδιαίτερα ελκυστικές για τα κουνούπια. Σε πολυήμερες πεζοπορίες, όπου η υγιεινή συχνά περιορίζεται, αυτός ο συνδυασμός μπορεί να αυξήσει σημαντικά την «ορατότητα» ενός πεζοπόρου στα έντομα.
Καθαριότητα: σύμμαχος ή παγίδα;
Η λύση δεν είναι η πλήρης εγκατάλειψη της υγιεινής. Αντίθετα, η στοιχειώδης καθαριότητα μπορεί να μειώσει τη συγκέντρωση των ουσιών που προσελκύουν τα κουνούπια. Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή στα προϊόντα που χρησιμοποιούνται. Πολλές συνθέσεις περιέχουν συστατικά ή αρώματα φυτικής προέλευσης που, αν και ευχάριστα για τον άνθρωπο, μπορεί να λειτουργήσουν ως πρόσθετο ερέθισμα για τα έντομα.
Αρώματα και φυσικές οσμές
Τα κουνούπια αντιδρούν διαφορετικά σε κάθε οσμή, ανάλογα με το αν αναζητούν νέκταρ ή αίμα. Ορισμένες «ανθώδεις» μυρωδιές μπορεί να τα προσελκύσουν προσωρινά χωρίς να οδηγήσουν απαραίτητα σε τσίμπημα. Παρ’ όλα αυτά, η ανθρώπινη παρουσία —με την αναπνοή και τη θερμότητα του σώματος— παραμένει πολύ πιο ισχυρό σήμα από οποιοδήποτε ήπιο άρωμα.
Ισορροπία στην ύπαιθρο
Για τον πεζοπόρο, η ισορροπία είναι το κλειδί. Η βασική υγιεινή βοηθά στον έλεγχο της έντονης σωματικής οσμής, αλλά καλό είναι να αποφεύγονται προϊόντα με έντονα ή πολύπλοκα αρώματα. Παράλληλα, τα κουνούπια αποτελούν μέρος του φυσικού περιβάλλοντος και καμία μεμονωμένη πρακτική δεν μπορεί να τα απομακρύνει πλήρως.
Πρακτικό συμπέρασμα
Η καθαριότητα στο βουνό δεν είναι πολυτέλεια ούτε αιτία προσέλκυσης από μόνη της. Όταν εφαρμόζεται με μέτρο και απλές επιλογές, μπορεί να μειώσει την πιθανότητα τσιμπημάτων και να βελτιώσει την άνεση.
Σε συνδυασμό με σωστό σχεδιασμό, κατάλληλο ρουχισμό και επίγνωση του περιβάλλοντος, βοηθά τον πεζοπόρο να συμβιώνει πιο αρμονικά με τον υγρό, ζωντανό κόσμο της υπαίθρου.
