Η κορυφή της Στρογγούλας στα Τζουμέρκα όπως φαίνεται από τα Άγναντα. (Panagiotis Gkasios / CC BY-SA 4.0)
Με την Παγκόσμια Ημέρα Βουνού να υπενθυμίζει τον καθοριστικό ρόλο των ορεινών οικοσυστημάτων για το κλίμα, τη βιοποικιλότητα και τους ανθρώπους, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοίνωσε την επέκταση του πρωτοποριακού προγράμματος «Απάτητα Βουνά».
Η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει στη θεσμική θωράκιση των πιο ευαίσθητων και απομακρυσμένων ορεινών περιοχών της χώρας, στις οποίες δεν επιτρέπονται νέες υποδομές που θα μπορούσαν να αλλοιώσουν τον χαρακτήρα τους.
Στο ειδικό προστατευτικό καθεστώς εντάσσονται δύο ακόμη σημαντικές ορεινές ζώνες:
-
ο Πάρνωνας, με την επιβλητική «Μεγάλη Τούρλα» να δεσπόζει στα 1.934 μέτρα,
-
η κορυφή Στρογγούλα στα Αθαμανικά Όρη (Τζουμέρκα), ένα από τα πιο εντυπωσιακά τοπία της Ηπείρου.
Παράλληλα, το υπουργείο παρατείνει τους ειδικούς περιορισμούς για τρεις περιοχές άνευ δρόμων (ΠΑΔ):
-
Σμόλικας,
-
Τύμφη στο Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου,
-
Χατζή στη Θεσσαλία.
Οι ΠΑΔ είναι εκτάσεις άνω του ενός τετραγωνικού χιλιομέτρου που απέχουν τουλάχιστον ένα χιλιόμετρο από τον πλησιέστερο δρόμο και προστατεύονται με αυστηρά μέτρα, προκειμένου να παραμένουν ανέπαφες από τεχνητές παρεμβάσεις.
Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί 11 Υπουργικές Αποφάσεις για την εφαρμογή του προγράμματος, ενώ πολλές από τις προστατευόμενες ορεινές περιοχές ήδη εντάσσονται σε εγκεκριμένες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες.
Η θεσμική κατοχύρωση των «απάτητων βουνών» απαγορεύει νέες κατασκευές, όπως δρόμους και αιολικά πάρκα, περιορίζοντας την αλλοίωση των ορεινών τοπίων και συμβάλλοντας στη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Στόχος είναι να αποτραπεί η κατάτμηση των φυσικών οικοσυστημάτων και να προστατευτούν οι τύποι οικοτόπων και τα είδη χλωρίδας και πανίδας που φιλοξενούνται σε αυτά τα παρθένα περιβάλλοντα.
Η Παγκόσμια Ημέρα Βουνού θεσπίστηκε από τον ΟΗΕ το 2003, τονίζοντας την ανάγκη διαφύλαξης των βουνών, τα οποία αποτελούν πηγές νερού, ενέργειας, τροφής και φυσικού πλούτου, αλλά και είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε απειλές όπως η κλιματική αλλαγή και η αποδάσωση.
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, δήλωσε ότι η προστασία των ελληνικών βουνών αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα, υπογραμμίζοντας πως τα ορεινά οικοσυστήματα είναι θησαυρός για τη χώρα και τις επόμενες γενιές. Τόνισε ότι το πρόγραμμα «Απάτητα Βουνά» αποτελεί πρότυπο περιβαλλοντικής μέριμνας και στόχο έχει να κρατήσει τα βουνά «ζωντανά, προστατευμένα και βιώσιμα», ώστε να συνεχίσουν να προσφέρουν ζωή και γνώση σε ολόκληρη την κοινωνία.


