Το μετατραυματικό στρες είναι μια εμπειρία που αφήνει βαθιά αποτυπώματα. Αποδιοργανώνει τον ύπνο, θολώνει τις σκέψεις, εγκλωβίζει τον άνθρωπο σε έναν διαρκή κύκλο έντασης και φόβου.
Και ενώ η επαγγελματική θεραπευτική υποστήριξη αποτελεί τον βασικό άξονα αποκατάστασης, πολλοί άνθρωποι ανακαλύπτουν ότι η περιπλάνηση στη φύση και κυρίως η πεζοπορία μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντική συμπληρωματική πηγή ηρεμίας, γείωσης και ενδυνάμωσης.
Παρακάτω παρουσιάζεται ένα αναλυτικό, αφηγηματικό άρθρο για το πώς η πεζοπορία μπορεί να συμβάλει στην επανεύρεση της ψυχικής ισορροπίας ενός ανθρώπου που αναρρώνει από τραυματική εμπειρία.
1. Η ανάγκη για απόσταση από τον θόρυβο του μέσα κόσμου
Όταν κάποιος βιώνει μετατραυματικό στρες, το μυαλό του μοιάζει να μην ξεκουράζεται ποτέ. Εικόνες, αναμνήσεις και φόβοι επανέρχονται απρόσκλητοι, συχνά ανεξέλεγκτα.
Σε αυτή την εσωτερική αναταραχή, η φύση προσφέρει κάτι μοναδικό: χώρο.
Περπατώντας ανάμεσα σε δέντρα, πάνω από μονοπάτια, δίπλα σε νερά που κυλούν, ο άνθρωπος αρχίζει να βιώνει μια αίσθηση ότι ο κόσμος μπορεί να είναι ξανά ασφαλής. Το σώμα χαλαρώνει, η αναπνοή σταθεροποιείται και ο νους αποκτά κάτι στο οποίο μπορεί να εστιάσει εκτός από τον πόνο.
2. Ο ρυθμός του βήματος ως φυσική μορφή γείωσης
Η πεζοπορία προσφέρει κάτι που λίγες δραστηριότητες μπορούν: σταθερό, επαναλαμβανόμενο ρυθμό.
Βήμα – ανάσα – βήμα – ανάσα.
Αυτός ο ρυθμός λειτουργεί σαν μια ήπια υπενθύμιση ότι ο κόσμος κινείται με ομαλότητα. Το σώμα μαθαίνει ξανά να εμπιστεύεται τον εαυτό του.
Για πολλούς ανθρώπους που προσπαθούν να ξεπεράσουν τραύματα, οι αισθήσεις γίνονται συχνά υπερευαίσθητες. Το έδαφος κάτω από τα πόδια, η μυρωδιά του δάσους, η αίσθηση του βουνού, η αλλαγή της θερμοκρασίας—όλα αυτά παρέχουν ένα «άγκιστρο» που τραβάει απαλά την προσοχή στο εδώ και τώρα.
3. Η φύση ως ασφαλές περιβάλλον επεξεργασίας των συναισθημάτων
Πολλοί άνθρωποι νιώθουν ότι μπορούν να μιλήσουν, να κλάψουν, να θυμηθούν ή να ξεσπάσουν πιο ειλικρινά στο βουνό απ’ ό,τι σε έναν κλειστό χώρο. Η σιωπή του μονοπατιού δεν πιέζει, δεν απαιτεί, δεν κρίνει.
Κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας, στιγμές ηρεμίας μπορεί να επιτρέψουν:
-
επανεμφάνιση αναμνήσεων με λιγότερη ένταση
-
συνειδητοποίηση συναισθημάτων που είχαν «θάψει»
-
σταδιακή αποφόρτιση του σώματος από την υπερένταση
Η φύση δεν θεραπεύει από μόνη της το τραύμα — όμως δημιουργεί τις ιδανικές συνθήκες για να αναπνεύσει ξανά ένας άνθρωπος που υποφέρει.
4. Το βουνό ως σκηνή για την επανακατάκτηση της αυτοπεποίθησης
Το μετατραυματικό στρες συχνά διαλύει την αίσθηση ελέγχου. Ο άνθρωπος αρχίζει να πιστεύει ότι δεν μπορεί, ότι κινδυνεύει, ότι δεν είναι αρκετά δυνατός.
Η πεζοπορία, με τον δικό της ήρεμο αλλά ξεκάθαρο τρόπο, δίνει πίσω την αυτοπεποίθηση:
-
κάθε χιλιόμετρο που διανύεται είναι μια μικρή νίκη
-
κάθε δύσκολο σημείο του μονοπατιού που ξεπερνιέται κάνει το σώμα να θυμάται πως είναι ικανό
-
κάθε κορυφή ή θέα που κατακτιέται υπενθυμίζει ότι υπάρχει μέλλον
Το βουνό γίνεται ένας τόπος όπου ο άνθρωπος ξαναχτίζει την εσωτερική του δύναμη, όχι μέσα από πίεση αλλά μέσα από εμπειρία.
5. Η τελετουργία της πεζοπορίας ως προσφορά ηρεμίας
Η ηρεμία δεν έρχεται από τη μία στιγμή στην άλλη. Χτίζεται.
Η σταθερή συνήθεια της πεζοπορίας —μία φορά την εβδομάδα, δύο φορές τον μήνα, όσο αντέχει κανείς— δημιουργεί μια προσωπική τελετουργία.
Αυτή η τελετουργία:
-
οργανώνει τον χρόνο
-
δίνει νόημα στις μέρες
-
λειτουργεί σαν σταθερή «άγκυρα» σε περιόδους άγχους
-
προσφέρει στιγμές καθαρού αέρα στο σώμα και την ψυχή
Με τον καιρό, το μονοπάτι γίνεται σύντροφος, όχι απλώς διαδρομή.
6. Η επιστροφή στην ηρεμία
Η ηρεμία δεν σημαίνει ότι το τραύμα εξαφανίζεται.
Σημαίνει ότι δεν κυριαρχεί πλέον.
Η πεζοπορία βοηθά ώστε:
-
οι σκέψεις να αποκτήσουν χώρο
-
οι μνήμες να χάσουν την οξύτητά τους
-
το σώμα να αποθηκεύει θετικές εμπειρίες
-
ο άνθρωπος να νιώθει ξανά συνδεδεμένος με τον κόσμο
Κάποιος που περπατά για να θεραπευτεί συχνά νιώθει πως κάθε μονοπάτι είναι μια προσωπική διαδρομή προς την ειρήνη – όχι τη σιωπή των συναισθημάτων, αλλά την αποδοχή τους.
Η πεζοπορία δεν αντικαθιστά την επαγγελματική βοήθεια για το μετατραυματικό στρες.
Μπορεί όμως να γίνει ένας από τους πιο σημαντικούς συμμάχους στην ανάρρωση: ένας τρόπος να ανακτήσει κανείς τον έλεγχο του σώματός του, να ξαναβρεί τον ρυθμό του, να συνδεθεί με το περιβάλλον και να δώσει στον εαυτό του το δώρο της ηρεμίας.
