Στο ειδικό καθεστώς αυξημένης περιβαλλοντικής προστασίας των «Απάτητων Βουνών» εντάχθηκαν πρόσφατα, με απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο ορεινός όγκος του Πάρνωνα στην Πελοπόννησο και η κορυφή Στρογγούλα στα Αθαμανικά Όρη της Ηπείρου.
Η ένταξη αυτή πραγματοποιήθηκε μέσω Υπουργικής Απόφασης, με την οποία ταυτόχρονα παρατείνεται η ισχύς των πρόσθετων περιορισμών που αφορούν τις Περιοχές Άνευ Δρόμων (ΠΑΔ) σε τρία ακόμη σημαντικά βουνά της χώρας: τον Σμόλικα και την Τύμφη στο Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου, καθώς και το όρος Χατζή στη Θεσσαλία.
Το καθεστώς των «Απάτητων Βουνών» θεσπίστηκε το 2022 ως μια ουσιαστική περιβαλλοντική πρωτοβουλία του ΥΠΕΝ, με στόχο την πλήρη προστασία ορεινών περιοχών που χαρακτηρίζονται από υψηλή οικολογική αξία, πλούσια βιοποικιλότητα και σπάνια είδη χλωρίδας και πανίδας. Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί συνολικά 11 σχετικές Υπουργικές Αποφάσεις, ενώ μέρος των ρυθμίσεων έχει ενσωματωθεί σε εγκεκριμένες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες.
Οι Περιοχές Άνευ Δρόμων ορίζονται ως χερσαίες εκτάσεις άνω του ενός τετραγωνικού χιλιομέτρου, οι οποίες βρίσκονται σε απόσταση μεγαλύτερη του ενός χιλιομέτρου από τον πλησιέστερο οδικό άξονα. Στις περιοχές αυτές εφαρμόζονται αυστηροί όροι χρήσεων γης, με σκοπό τη διατήρηση αδιατάρακτων φυσικών τοπίων.
Το θεσμικό πλαίσιο των «Απάτητων Βουνών» απαγορεύει ρητά τη δημιουργία νέων υποδομών, όπως δρόμων ή εγκαταστάσεων αιολικής ενέργειας, συμβάλλοντας στον περιορισμό της αλλαγής χρήσεων γης και της κατακερματισμένης ανάπτυξης. Παράλληλα, στοχεύει στη διαφύλαξη των φυσικών οικοσυστημάτων, των οικοτόπων και της άγριας ζωής, προστατεύοντας έναν ανεκτίμητο φυσικό πλούτο.
Με αφορμή την ένταξη των νέων περιοχών και τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Βουνού στις 11 Δεκεμβρίου, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η πρωτοβουλία των «Απάτητων Βουνών» αποτελεί παράδειγμα υπεύθυνης περιβαλλοντικής πολιτικής, με στόχο τη διατήρηση των βουνών ως πηγών ζωής, νερού και φυσικής ομορφιάς για τις επόμενες γενιές.
Από την πλευρά του, ο βουλευτής Ιωαννίνων της ΝΔ και πρώην υφυπουργός Περιβάλλοντος Γιώργος Αμυράς τόνισε τη σημασία της απόλυτης προστασίας της Στρογγούλας στα Τζουμέρκα, επισημαίνοντας τη μοναδική οικολογική της αξία και την ανάγκη θωράκισής της απέναντι σε ανθρωπογενείς παρεμβάσεις.
Η ανακοίνωση της ένταξης του Πάρνωνα και της Στρογγούλας έγινε συμβολικά την ημέρα που έχει θεσπιστεί από τον ΟΗΕ ως Παγκόσμια Ημέρα Βουνού, υπενθυμίζοντας τον καθοριστικό ρόλο των ορεινών οικοσυστημάτων και την ανάγκη προστασίας τους από σύγχρονες απειλές, όπως η κλιματική κρίση και η αποψίλωση των δασών.
