Με αφορμή την πρόσφατη τραγωδία στα Βαρδούσια Όρη, όπου έχασαν τη ζωή τους τέσσερις άνθρωποι, ένας έμπειρος Χανιώτης ορειβάτης, ο Γιώργος Αντωνακάκης μιλάει για την δικη του εμπειρία στα βουνά, όταν παρασύρθηκε από χιονοστιβάδα στον Όλυμπο, αλλά και το πώς δημιουργούνται οι χιονοστιβάδες, πού συναντώνται και ποιοι είναι οι πραγματικοί κίνδυνοι:
Αναφέρει αναλυτικά:
Στις 25 Μαρτίου το 1988 βρέθηκα να παρασύρομαι από χιονοστιβάδα στη θέση «Ανάθεμα» στον Όλυμπο μαζί με τους Αλέξη Αλεξιου, Παναγιώτη Μπουρδελή και Βαγγέλη Σταυρουλάκη, μαζί με μεγάλη ομάδα ορειβατών από όλη την Ελλάδα, ενώ το 1996 πάλι με τον Αλέξη Αλεξιου, βρεθήκαμε να μεταφέρουμε τη σορό του Γάλλου σκιέρ που πλακώθηκε από χιονοστιβάδα πάνω από τα Αμμουτσερα στην Ανωπολη.
Οι χιονοστιβάδες είναι πάντα εκεί και περιμένουν.
Οι χιονοστιβάδες αποτελούν έναν από τους σοβαρότερους και πιο απρόβλεπτους κινδύνους στο χειμερινό βουνό. Δεν είναι σπάνιο φαινόμενο ούτε αφορούν μόνο απομακρυσμένες οροσειρές του εξωτερικού. Υπάρχουν και στα ελληνικά βουνά και, κυρίως, δεν συγχωρούν εφησυχασμό.
Η προσωπική μου εμπλοκή σε χιονοστιβάδες με έκανε να καταλάβω κάτι θεμελιώδες: Η χιονοστιβάδα δεν “συμβαίνει”, είναι εκεί και περιμένει και ενεργοποιείται.
Πώς δημιουργούνται
Οι περισσότερες χιονοστιβάδες προκαλούνται από τη ρήξη ενός αδύναμου στρώματος χιονιού, πάνω στο οποίο βρίσκεται συμπαγές ή φρέσκο φορτίο. Η αστάθεια αυτή μπορεί να υπάρχει για ώρες ή και ημέρες πριν εκδηλωθεί.
Κρίσιμοι παράγοντες: Κλίσεις 30°–45°, όπου συνδυάζεται βαρύτητα και συνοχή
Άνεμος, που μεταφέρει και συμπιέζει το χιόνι δημιουργώντας επικίνδυνες πλάκες
Έντονη ή συνεχόμενη χιονόπτωση
Απότομη άνοδος της θερμοκρασίας
Η παρουσία ανθρώπου
Πού συναντώνται
Χιονοστιβάδες εκδηλώνονται: Πάνω από το όριο των δέντρων
Σε ανοιχτές πλαγιές, λούκια και κόψεις
Σε προσανατολισμούς που φορτίζονται από άνεμο ή ήλιο
Στην Ελλάδα, περιστατικά έχουν καταγραφεί σε βουνά όπως ο Όλυμπος, η Τύμφη, ο Σμόλικας, ο Παρνασσός και ο Ταΰγετος. Το μικρό υψόμετρο δεν αποτελεί ασφάλεια.
Οι πραγματικοί κίνδυνοι
Η χιονοστιβάδα δεν είναι απλώς «πολύ χιόνι που κατεβαίνει».
Είναι: Ταχύτητα που ξεπερνά τα 60 και φτάνει τα 100 km/h
Τεράστια δύναμη και όγκος
Απώλεια προσανατολισμού σε δευτερόλεπτα
Ασφυξία, τραυματισμοί, υποθερμία
Η επιβίωση συχνά εξαρτάται από δευτερόλεπτα και από το αν η ομάδα είναι εκπαιδευμένη και εξοπλισμένη.
Η εμπειρία δεν αναιρεί τον κίνδυνο. Αντίθετα, τον κάνει πιο ύπουλο.
Απαραίτητα: Συνεχής εκτίμηση συνθηκών και όχι «εμπιστοσύνη στο ένστικτο»
Εκπαίδευση στη διαχείριση χιονοστιβάδων
Εξοπλισμός (πομπός–δέκτης, σοντάκι, φτυάρι) και γνώση χρήσης του
Ταπεινότητα απέναντι στο βουνό
Το χειμερινό βουνό είναι μοναδικό, αλλά απαιτεί σεβασμό, γνώση και ευθύνη.
zarpanews.gr
