Η πεζοπορία χάνει την ψυχή της; Γιατί τα κλασικά ορειβατικά μποτάκια γίνονται ανάμνηση του παρελθόντος
Δεν μπορείς να σταματήσεις την πρόοδο, κι αυτό ισχύει για την πεζοπορία όσο και για κάθε άλλη ανθρώπινη δραστηριότητα.
Τα υφάσματα γίνονται ελαφρύτερα και ανθεκτικότερα, η χαρτογράφηση και η πλοήγηση βασίζονται σε ψηφιακές συσκευές, ενώ τα υποδήματα γίνονται πιο ανάλαφρα, ευέλικτα και... αναλώσιμα. Καθώς όμως προχωράμε μπροστά, κάτι πολύτιμο μένει πίσω· κάτι που κάποτε αποτελούσε τον πυρήνα και την ψυχή αυτού του σπορ. Ήταν ο καλύτερος φίλος κάθε πεζοπόρου, πολυταξιδεμένος και πολυαγαπημένος, το κομμάτι εξοπλισμού που κανείς δεν ξεχνούσε ποτέ και το εισιτήριο ελευθερίας που σε έβγαζε από την πόρτα του σπιτιού σου: το κλασικό ορειβατικό μποτάκι.
Τα τελευταία χρόνια, τα μποτάκια έχουν βγει από τη μόδα. Όλο και περισσότεροι πεζοπόροι προτιμούν χαμηλά, ελαφριά αθλητικά παπούτσια ορεινού τρεξίματος. Στα μεγάλα μονοπάτια, οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι έως και το 90% των πεζοπόρων φοράει χαμηλά παπούτσια, ενώ μόλις το 10% επιμένει στα μποτάκια. Και υπάρχει σοβαρός λόγος γι' αυτό. Τα μποτάκια είναι βαριά, δύσκαμπτα, λιγότερο ευέλικτα, συνήθως ακριβότερα, δεν αναπνέουν εξίσου καλά και απαιτούν περισσότερο χρόνο για να δεθούν. Γιατί λοιπόν να μην προτιμήσει κανείς μια ελαφρύτερη, φθηνότερη και πιο άνετη εναλλακτική;
«Η απάντηση, όσο συναισθηματική κι αν ακούγεται, είναι ότι τα μποτάκια διηγούνται ιστορίες. Διαρκούν για χρόνια αντί για μερικές σεζόν. Οι γρατζουνιές, οι λεκέδες, τα ταλαιπωρημένα κολάρα, οι φθαρμένες σόλες και τα λασπωμένα κορδόνια ενός έμπειρου ζευγαριού δεν του δίνουν απλώς χαρακτήρα, το μετατρέπουν σε ζωντανό πρωταγωνιστή.»
Φοβάμαι ότι αυτή τη σχέση οι σύγχρονοι πεζοπόροι ενδέχεται να μη τη βιώσουν ποτέ, γι' αυτό και παραμένω πιστός σε αυτά.
Ένα καλό ζευγάρι μποτάκια είναι σαν βιβλίο: μεταφράζεις τα σημάδια του και θυμάσαι τις ιστορίες που κρύβουν.
Φυσικά, τίποτα δεν κρατάει για πάντα και κάποτε θα χρειαστούν αντικατάσταση. Ωστόσο, όταν οι σόλες φθείρονται έπειτα από χρόνια σκληρής χρήσης, η δυνατότητα επιδιόρθωσης και αλλαγής σόλας που προσφέρουν ορισμένοι κατασκευαστές μπορεί να παρατείνει τη ζωή τους για άλλα τρία ή τέσσερα χρόνια. Αντίθετα, τα σύγχρονα παπούτσια έχουν καταντήσει σχεδόν αναλώσιμα·σε πολυήμερες διαδρομές πετώντας τα στα σκουπίδια όπως τα παλιά μολύβια.
Περιβαλλοντικά, αυτό μεταφράζεται σε βουνά από απόβλητα, ανεξάρτητα από τα ανακυκλωμένα υλικά που χρησιμοποιούνται. Επιπλέον, υπάρχει και το ζήτημα των μικροπλαστικών, καθώς οι μαλακές σόλες των αθλητικών παπουτσιών έχουν χαρακτηριστεί ως σημαντικοί παράγοντες ρύπανσης απομακρυσμένων υδάτινων σωμάτων, κάτι που δεν παρατηρείται στον ίδιο βαθμό στα σκληρότερα υλικά των μποτών.
Πέρα από τα περιβαλλοντικά, υπάρχει κάτι που λέγεται για τον ρυθμό. Κανείς δεν τρέχει μακρινές αποστάσεις με ψηλά ορειβατικά μποτάκια. Όταν τα φοράς, κινείσαι αναγκαστικά πιο αργά. Αυτή η επιβράδυνση σε υποχρεώνει να κοιτάξεις γύρω σου, να απολαύσεις τη θέα, να εστιάσεις στους ήχους και τις μυρωδιές και να είσαι παρών στη στιγμή. Δεν υπάρχει τίποτα μεμπτό στο να θέλεις να κινηθείς γρήγορα στα μονοπάτια, όμως τα μποτάκια προσφέρουν μια διαφορετική, πιο διαλογιστική επαφή με τη φύση.
Τέλος, πρόκειται για καθαρή λειτουργικότητα και ψυχική ηρεμία. Τα μποτάκια προστατεύουν τα πόδια από πέτρες, ρίζες, λάσπες και σάρες, ενώ το δέρμα τους προσφέρει ασυναγώνιστη αντοχή. Παράλληλα, για όσους είναι επιρρεπείς σε διαστρέμματα, η έξτρα στήριξη στον αστράγαλο λειτουργεί ως ασπίδα ασφαλείας σε μια κακή, απρόσεκτη γωνία στο μονοπάτι.
Αν κάποιος επιμένει στα ελαφριά αθλητικά παπούτσια, δεν υπάρχει πρόθεση μεταπείθωσής του· άλλωστε υπάρχουν πολλοί πρακτικοί λόγοι για να τα προτιμά κανείς. Ωστόσο, για πολλούς από εμάς, το ορειβατικό μποτάκι παραμένει συνυφασμένο με την ψυχή της πεζοπορίας...
